Pensionet në tri nivele rreziku: kursimet e shtyllës së dytë do të ndahen sipas moshës

Mosha e qytetarit do të përcaktojë sa rrezik mund të marrë me kursimet e tij për pension. Ky është thelbi i projektligjit për ndryshimet në shtyllën e dytë pensionale, i cili është dorëzuar në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut dhe parasheh ndarjen e investimeve në tri nivele: rrezik i lartë, i mesëm dhe i ulët.

Në shtyllën e dytë, një pjesë e kontributeve pensionale të punonjësve grumbullohet në llogari individuale dhe investohet nga shoqëritë e licencuara pensionale, me synimin për të krijuar kursime për pensionin e ardhshëm. Propozimi i ri synon që këto investime të përshtaten me kohën që i mbetet secilit deri në pensionim.

Sipas projektligjit, personat deri në moshën 45 vjeç do të mund të zgjedhin mes investimeve me rrezik të lartë dhe atyre me rrezik të mesëm. Ata të moshës 45-57 vjeç do të kenë në dispozicion të tri nivelet, ndërsa personat mbi 57 vjeç do të kufizohen te rreziku i mesëm ose i ulët.

Dallimi mes niveleve është i qartë. Investimet me rrezik të lartë mund të sjellin fitime më të mëdha, por edhe humbje më të mëdha. Ato me rrezik të mesëm synojnë një ekuilibër mes mundësisë për fitim dhe rrezikut, ndërsa investimet me rrezik të ulët synojnë më shumë stabilitet të kursimeve, pa garantuar megjithatë fitim. Edhe me sistemin e ri, kthimet më të larta nuk janë të garantuara.

Menaxhimi i parave do të mbetet në duart e shoqërive të licencuara pensionale, ndërsa MAPAS, organi mbikëqyrës i sigurimit pensional, do të kontrollojë zbatimin e rregullave.

Shumat në lojë janë të mëdha. Sipas të dhënave të publikuara në tetor, fondet e detyrueshme pensionale kishin mbi 643 mijë anëtarë, me mjete të grumbulluara prej rreth 218 miliardë denarësh, ose afërsisht 3,5 miliardë euro.

Projektligji tani duhet të kalojë procedurën parlamentare. Nëse miratohet, kursimet pensionale do të mund të investohen në mënyra të ndryshme, në varësi të moshës dhe të rrezikut që pranon secili anëtar.