Me tri ditë para afatit për zgjedhjen e presidentit, PDK dhe Aleanca kërkojnë që Kuvendi të mblidhet menjëherë për ndryshimet në ligjin për Specialen. Mbetet e paqartë çfarë bëri saktësisht Qeveria me projektligjin: e miratoi apo e ktheu për vlerësim të mëtejshëm në Kuvend.

Partia Demokratike e Kosovës (PDK) dhe Aleanca kërkuan sot, më 3 tetor, që Kuvendi i Kosovës të thirret në seancë po sot, për të shqyrtuar dhe votuar ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar. Dy partitë kërkojnë që procedurat parlamentare të përshpejtohen, në mënyrë që projektligji të kalojë në të dy leximet deri më 6 tetor.
Data nuk është e rastësishme. Deri më 6 tetor Kuvendi duhet të zgjedhë presidentin, ndërsa PDK e ka kushtëzuar votën e saj për kreun e shtetit me mbështetjen e Lëvizjes Vetëvendosje për ndryshimet në ligjin për Specialen.
Në qendër të pasigurisë është qëndrimi i Qeverisë. Qeveria i ktheu dje përgjigje Kuvendit për këto ndryshime, përmes një opinioni të Ministrisë së Drejtësisë, i cili thotë se projektligji kërkon vlerësim të mëtejshëm të specializuar në Kuvend. Në një version tjetër, sipas raportimit të Telegrafit, Qeveria e ka miratuar mbrëmë projektligjin e propozuar nga PDK. Dy përshkrimet nuk përputhen dhe mbetet e paqartë nëse Qeveria e ka miratuar formalisht nismën apo thjesht ia ka përcjellë Kuvendit opinionin e saj.
Në opinionin e Ministrisë së Drejtësisë thuhet se, duke pasur parasysh natyrën dhe rëndësinë e nismës, "çështja në fjalë është komplekse, pasi ndërthuren një sërë rregullimesh juridike të natyrave të ndryshme". Ministria shton: "Ndryshimet e propozuara ndërthuren ngushtë me çështje kushtetuese, me funksionimin e Dhomave dhe Zyrës së Prokurorit të Specializuar, me detyrimet ndërkombëtare të Republikës së Kosovës, me marrëveshjet ndërkombëtare përkatëse, si dhe me procedurat kushtetuese në zhvillim".
Projektligji, sipas Ministrisë, është shqyrtuar nga Departamenti i saj Ligjor. Ndryshimet e propozuara prekin juridiksionin lëndor, kohor dhe territorial të Dhomave të Specializuara dhe të Zyrës së Prokurorit të Specializuar, parashikojnë transferimin e rasteve në gjykatat dhe prokuroritë vendore, ndryshimin e dënimit maksimal, faljen e personave të dënuar, si dhe ndryshimin e kompetencave të Dhomës së Specializuar të Gjykatës Kushtetuese. Ministria vlerëson se këto çështje, në vetvete, nuk bien në kolizion të drejtpërdrejtë me legjislacionin tjetër të sistemit të drejtësisë në Kosovë.
Pika e ndjeshme, sipas Ministrisë, është përputhshmëria me Kushtetutën, veçanërisht me Amendamentin nr. 24 (neni 162), që është baza kushtetuese e Dhomave të Specializuara, si dhe me instrumentet dhe detyrimet ndërkombëtare. Në opinion përmendet edhe Marrëveshja Ndërkombëtare ndërmjet Kosovës dhe Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë (EULEX). "Për rrjedhojë, duke marrë parasysh natyrën e veçantë kushtetuese dhe ndërkombëtare të materies që synohet të rregullohet, vlerësojmë se Projektligji kërkon vlerësim të mëtejshëm të specializuar në kuadër të Kuvendit të Republikës së Kosovës", thuhet në dokument.
Ky vlerësim, sipas Ministrisë, duhet të bëhet gjatë procedurës legjislative nga komisionet kompetente të Kuvendit, me fokus te Komisioni për Legjislacion, Mandate, Imunitete dhe Rregullore. Ministria thotë se, përmes Qeverisë, mbetet e gatshme të japë kontributin profesional gjatë shqyrtimit. Hapi i radhës është mbledhja e këtij komisioni, para se ndryshimet të dërgohen në seancë plenare për votim në lexim të parë.
Presioni për shpejtësi vjen edhe nga jashtë partive. Ish-gjyqtari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu, e mirëpriti veprimin e Qeverisë dhe kërkoi që Kuvendi ta thërrasë seancën sonte ose nesër më së voni. "Ligji që është propozuar në Qeveri dhe duhet t’i kalojë Kuvendit është një veprim shumë i mirë të cilin e ka bërë Qeveria. Dhe kjo duhet bërë në mënyrë të shpejtë, duke pasur parasysh që e kemi afatin e shkurtër deri më 6 tetor. Kështu që ata mund ta mbajnë sonte seancën, nesër, më së voni, edhe mund të lexohet dy herë në Parlament", deklaroi ai.
Kryeziu kujtoi se ligjet në Kosovë votohen në dy lexime, me një diferencë minimale prej 72 orësh mes tyre. Sipas tij, nëse projektligji votohet nesër në lexim të parë, pas dy ditësh mund të kalojë edhe në lexim të dytë dhe më pas mund të zgjidhet presidenti.
Ai paralajmëroi edhe për skenarin e dështimit. "Këtu kemi vakuum kushtetues", tha Kryeziu, duke vlerësuar se, në bazë të logjikës juridike dhe politike, kryetari i rizgjedhur i Kuvendit duhet të vazhdojë ushtrimin e detyrës së presidentit edhe gjashtë muaj të tjerë, që zyrat e Presidencës të mos mbeten bosh. Ai e lidhi këtë me kapitullin 11 të Kushtetutës, i cili parashikon, mes të tjerash, gjendjen e jashtëzakonshme. "Afati kritik është i bazuar në aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese që thotë deri më 6 tetor duhet të zgjidhet presidenti. Pas 6 tetorit, atëherë në bazë të gjykimit të Gjykatës Kushtetuese, ne duhet të shkojmë në zgjedhje të jashtëzakonshme", shtoi ai.
Nisma e PDK-së erdhi pas verdiktit të 16 shtatorit, kur Gjykata Speciale dënoi për krime lufte katër ish-udhëheqës të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK): Hashim Thaçin, Jakup Krasniqin, Kadri Veselin dhe Rexhep Selimin, me 81 vjet burgim. PDK synon që mandati i Speciales të kufizohet vetëm te krimet e pretenduara në raportin e Dick Martyt dhe që puna e saj të vihet nën monitorim ndërkombëtar. Projektligji parashikon gjithashtu që krimet e luftës për të cilat u dënuan katër ish-krerët e UÇK-së të gjykohen në Kosovë.
Pas vitesh pritjeje, mosmarrëveshja për qindra miliona euro të paguara nga buxhetet komunale arriti në fazën e parë dëgjimore. Drejtori ekzekutiv i AKK-së, Sazan Ibrahimi, thotë se niveli qendror as që u paraqit.

