Shkarkim për punë të dobët dhe pasuri të pajustifikuar: reforma e re për gjyqtarët dhe prokurorët

Çdo tri vite, pasuria e secilit gjyqtar dhe prokuror në Kosovë do të kontrollohet plotësisht. Kush nuk arrin ta justifikojë atë, do të shkarkohet. Kjo është një nga risitë kryesore të projektligjit që Qeveria e Kosovës e miratoi në një mbledhje elektronike, si pjesë e një pakoje reformash për sistemin e drejtësisë.

Akti mban titullin Projektligji për Rekrutimin, Vlerësimin e Performancës, Kontrollin e Integritetit dhe Statusin e Gjyqtarëve dhe Prokurorëve. Sipas Qeverisë, ai përcakton rregullat për rekrutimin, vlerësimin e punës, kontrollin e integritetit dhe statusin e gjyqtarëve e prokurorëve, si dhe çështje të tjera që lidhen me ta.

Detajet i shpalosi ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, në një konferencë për media, ku foli për ligjin dhe për pakon që ministria e saj ia dërgoi Qeverisë për miratim. Ajo njoftoi se "pakoja e pesë ligjeve të reformës i shkon Kuvendit të Kosovës për herë të parë".

"Reforma është pjesë e deklaratës së përbashkët të zotimit të nënshkruar nga Ministria e Drejtësisë, gjyqësori dhe prokuroria. Ajo synon efikasitet, profesionalizëm, integritet dhe llogaridhënie të gjyqtarëve dhe prokurorëve dhe është në linjë me rekomandimet e Komisionit të Venedikut", tha Gërvalla.

Ndryshimi më i madh, sipas ministres, është se puna e dobët tani mund të kushtojë karrierën. "Për herë të parë Ligji parasheh që gjyqtarët dhe prokurorët mund të shkarkohen për shkak të vlerësimit të dobët të performancës", deklaroi ajo. Masat disiplinore të shqiptuara, shtoi Gërvalla, do të merren parasysh kur gjyqtari apo prokurori të kandidojë për avancim.

Ligji, sipas saj, parashikon edhe kontrollin e integritetit, në kuadër të të cilit bëhet verifikimi i plotë i pasurisë çdo tri vite. Nëse vërtetohet se një gjyqtar ose prokuror ka pasuri të pajustifikueshme, ai do të shkarkohet.

Për drejtuesit e institucioneve të drejtësisë vendosen kritere më vete. Kryetarët e gjykatave dhe kryeprokurorët do të vlerësohen, sipas ministres, në bazë të mënyrës si e organizojnë dhe e udhëheqin punën, të efikasitetit, të transparencës së gjykatës a prokurorisë që drejtojnë dhe të kompetencave të tyre personale.

Kush nuk pajtohet me notën e marrë, ka rrugë ankese. Gërvalla tha se vlerësimi i performancës mund të kundërshtohet drejtpërdrejt në Gjykatën Supreme.

Ministrja këmbënguli se reforma nuk ka vetëm anën shtrënguese. "Por, Ligji nuk parasheh vetëm kritere më të larta cilësore të performancës dhe integritetit, por edhe më shumë siguri për gjyqtarët dhe prokurorët", tha ajo. Sipas saj, ligji parashikon masa të veçanta mbrojtjeje për gjyqtarët, prokurorët dhe familjet e tyre në rast kërcënimi.