Pas më shumë se një dekade, trupat amerikane largohen nga bazat e fundit në Irak

Forcat amerikane do të lëshojnë të mërkurën bazat e fundit ushtarake që u kanë mbetur në Irak. Me këtë largim mbyllet një prani që zgjati më shumë se dhjetë vjet dhe që nisi në vitin 2014 si përgjigje ndaj përparimit të grupit terrorist Shteti Islamik (IS).

Në Bagdad, largimi po trajtohet si moment historik. Kryeministri irakian, Ali al-Zaidi, deklaroi se 1 tetori, dita pas largimit të koalicionit, duhet të festohet si Dita e Sovranitetit. Të hënën, drejtuesit e degëve ekzekutive, legjislative dhe gjyqësore të Irakut e cilësuan ngjarjen si "një rast kombëtar që afirmon përfundimin e rrugës së Irakut drejt sovranitetit dhe konsolidon praninë e shtetit dhe institucioneve të tij".

Trupat e koalicionit të udhëhequr nga SHBA-ja u dislokuan në vitin 2014 njëkohësisht në Irak dhe në Siri, kur Shteti Islamik kishte marrë nën kontroll pjesë të gjera të të dy vendeve. Grupi u mund në Irak në vitin 2017 dhe në Siri në vitin 2019, por forcat e koalicionit mbetën në terren për të luftuar mbetjet e tij.

Largimi i plotë vjen 23 vjet pasi forcat e udhëhequra nga SHBA-ja rrëzuan Saddam Husseinin, një ndërhyrje që solli trazira dhe kaos të përhapur në vend, përpara ngritjes së Shtetit Islamik.

Marrëveshja për tërheqjen u arrit në vitin 2024 nga presidenti i atëhershëm amerikan, Joe Biden, dhe po zbatohet tani gjatë mandatit të presidentit Donald Trump, në një kohë kur, sipas raportimeve, SHBA-ja vazhdon të zhvillojë luftë kundër Iranit.

Pikërisht Teherani është ndër të parët që e përshëndet largimin. Irani dhe aleatët e tij e festuan tërheqjen e forcave amerikane. Irani, i cili kërkon një Lindje të Mesme pa praninë ushtarake amerikane, e sheh daljen e SHBA-së nga Iraku si triumf për të ashtuquajturin "bosht të rezistencës", rrjetin e grupeve të armatosura aleate që i ka shtrirë në të gjithë rajonin.

Por largimi ngre edhe shqetësime serioze për sigurinë. Milicitë shiite të mbështetura nga Irani po konkurrojnë për të fituar më shumë kontroll, ndërsa ekziston rreziku që boshllëku i krijuar t'u japë mundësi mbetjeve të Shtetit Islamik të riorganizohen.