Pak ditë para se të zgjidhej presidente, Shiroka-Pula kishte kritikuar Dhomat e Specializuara

Më 26 shtator, Justina Shiroka-Pula iu drejtua publikut me një shkrim në Facebook që sot lexohet ndryshe: njëmbëdhjetë ditë më vonë, më 7 tetor, ajo u zgjodh presidente e Kosovës. Tema e reagimit ishte vendimi i Dhomave të Specializuara të Kosovës për katër ish-drejtues të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK).

Shiroka-Pula nuk u ndal vetëm te vendimi. "Vendimi i fundit ndaj katër ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës na obligon të reflektojmë jo vetëm mbi verdiktin gjyqësor, por edhe mbi vetë natyrën, mandatin dhe mënyrën e funksionimit të Dhomave të Specializuara", shkruante ajo.

Thelbi i kritikës së saj ishte barazia para drejtësisë. Sipas saj, drejtësia duhet të jetë e barabartë, gjithëpërfshirëse dhe e paanshme, ndërsa besueshmëria dhe qëndrueshmëria e saj varen edhe nga mënyra si perceptohen këto vlera. "Çdo mekanizëm i drejtësisë që trajton periudha të ndjeshme historike duhet të jetë veçanërisht i kujdesshëm që të mos krijojë perceptimin e një drejtësie selektive apo të një trajtimi të pabarabartë të viktimave dhe përgjegjësive", deklaronte ajo.

Ajo e mbrojti hapur të drejtën për të kritikuar një gjykatë, pa e vënë në dyshim respektin për procedurat. "Respekti për të drejtën dhe për procedurat juridike nuk përjashton të drejtën për kritikë institucionale. Përkundrazi, në një shoqëri demokratike, legjitimiteti i institucioneve të drejtësisë forcohet pikërisht përmes transparencës, llogaridhënies dhe debatit të argumentuar publik", shkruante Shiroka-Pula.

Një pjesë e veçantë e shkrimit i kushtohej trashëgimisë së luftës. Shiroka-Pula vlerësonte se gjykimet ndaj individëve nuk duhet të lexohen si gjykim ndaj UÇK-së apo ndaj historisë së luftës në Kosovë. "Ushtria Çlirimtare e Kosovës është pjesë e një kapitulli vendimtar të historisë sonë. Proceset penale ndaj individëve nuk duhet të shndërrohen në gjykim të përgjithshëm të një lëvizjeje, të një periudhe historike apo të aspiratës së një populli për liri", theksonte ajo.

Pavarësisht respektimit të së drejtës për proces të rregullt dhe të mjeteve juridike në dispozicion, ajo e bënte të qartë se mbetej kritike ndaj mënyrës si funksionon dhe perceptohet kjo gjykatë. "Shprehim rezervat tona të thella ndaj mënyrës se si kjo gjykatë është konceptuar dhe perceptuar, si dhe ndaj pasojave që mund të ketë në kujtesën historike, besimin publik dhe ndjenjën e drejtësisë", shkruante ajo.

Shkrimi mbyllej me një ofertë konkrete bashkëpunimi nga institucioni që ajo drejtonte në atë kohë: "Institucioni që unë e drejtoj është gjithmonë në dispozicion për të ndihmuar proceset e hulumtimit, të kërkimit dhe të interpretimit të të dhënave dhe të fakteve lidhur me luftën në Kosovë".