Oqeanet thyejnë rekordin e nxehtësisë: 21,1 gradë, alarm për stuhi dhe reshje ekstreme

Uji në sipërfaqen e oqeaneve botërore arriti mesatarisht 21,1 gradë Celsius, shifra më e lartë ditore që nga fillimi i regjistrimeve. Njoftimi u bë të hënën, më 24 gusht, nga Shërbimi i Copernicus për Ndryshimet Klimatike, observatori evropian i monitorimit të planetit.

Rekordi i mëparshëm, 21,09 gradë, ishte vendosur në mars të vitit 2024. Data e saktë e matjes së re mbetet e paqartë: Copernicus, siç u citua në Spanjë, e vendos arritjen e 21,1 gradëve më 22 gusht, ndërsa raportimi në Francë flet për të shtunën, referencë që shfaqet edhe në tekstin spanjoll si "e shtuna e kaluar".

Shkaqet janë dy dhe veprojnë së bashku. I pari është El Niño, fenomeni natyror klimatik që kthehet çdo dy deri në shtatë vjet dhe që rrit nxehtësinë e ujit në sipërfaqen e Paqësorit tropikal. I dyti është ngrohja afatgjatë e oqeaneve, pasojë e grumbullimit të gazeve serrë në atmosferë.

"Ky rekord është një shenjë tjetër e qartë e një oqeani nën presion në rritje. El Niño po intensifikon ngrohjen globale, por e bën këtë mbi dekada ngrohjeje të shkaktuar nga aktiviteti njerëzor. Ndërsa temperaturat e oqeanit vazhdojnë të rriten, rriten edhe rreziqet për ekosistemet detare dhe komunitetet bregdetare", tha Samantha Burgess, përgjegjëse strategjike për klimën në Qendrën Evropiane të Parashikimeve Meteorologjike Afatmesme dhe zyrtare e Copernicus.

Ajo që bie në sy është momenti. Sipas Copernicus, temperaturat globale të oqeanit "arrijnë zakonisht nivelin e tyre më të lartë në mars dhe prill", në fund të verës australe, kur në hemisferën jugore ndodhen sipërfaqet më të mëdha ujore. Këtë herë rekordi u thye në gusht, pas një sërë rekordesh mujore radhazi gjatë vitit 2026 në oqeanin jashtëpolar, nga 60 gradë jug në 60 gradë veri, "çka nënvizon ngrohjen e vazhdueshme që vërehet në pjesën më të madhe të oqeanit global".

Copernicus thekson gjithashtu se rekordet ditore duhen lexuar brenda një konteksti klimatik më të gjerë, pasi klimatologët punojnë zakonisht me seri të dhënash shumë më të mëdha. Megjithatë, vlera e re është në përputhje me ngrohjen e vazhdueshme afatgjatë të oqeanit global dhe me fenomenin El Niño në Paqësorin tropikal.

Pasojat prekin drejtpërdrejt motin. Një oqean më i ngrohtë çon më shumë nxehtësi dhe lagështi në atmosferë, gjë që mund të intensifikojë reshjet dhe stuhitë. Javën e kaluar, organizata World Weather Attribution paraqiti një studim që konfirmon se ngrohja e planetit është shkaku kryesor i vlerave të papara në temperaturat detare në Evropë dhe paralajmëron se kjo mund të ketë pasoja katastrofike si për jetën detare, ashtu edhe për popullsinë, duke rritur rrezikun e episodeve me shira ekstremë, si stuhia që goditi Valencian në vitin 2024.

Oqeanet luajnë rolin e rregullatorit të klimës, duke thithur 90 për qind të nxehtësisë së tepërt të gjeneruar nga aktivitetet njerëzore, sidomos nga djegia e naftës, gazit dhe qymyrit.