Njëmbëdhjetë procese, zero lirime: bilanci i ashpër i Gjykatës Speciale në Hagë

Njëmbëdhjetë emra, njëmbëdhjetë dënime. Ky është bilanci i proceseve të mbyllura deri më tani në Gjykatën Speciale në Hagë: të gjithë personat ndaj të cilëve janë dhënë aktgjykime përfundimtare janë gjetur fajtorë për së paku një vepër dhe asnjëri prej tyre nuk është shpallur i pafajshëm.

Grupi më i fundit që iu shtua kësaj liste janë katër ish-drejtuesit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, të shpallur fajtorë më 16 shtator. Thaçi dhe Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim, Veseli me 18 vjet dhe Selimi me 13 vjet.

Sipas aktgjykimit, katër të akuzuarit u shpallën fajtorë për vepra që përfshijnë ndalimin arbitrar të 385 personave, trajtimin mizor të 49 personave, torturimin e 303 personave dhe vrasjen e 96 personave.

Para tyre, në Hagë ishin dënuar Nasim Haradinaj, Hysni Gucati, Salih Mustafa, Pjetër Shala, Haxhi Shala, Sabit Januzi dhe Ismet Bahtijari. Salih Mustafa dhe Pjetër Shala u dënuan për krime lufte, ndërsa Gucati, Haradinaj, Haxhi Shala, Januzi dhe Bahtijari në rastet që lidhen me pengimin e administrimit të drejtësisë.

Dënimet nuk kanë mbetur të pandryshuara. Mustafa, i njohur si "Cali", ishte dënuar fillimisht me 26 vjet burgim, Apeli ia uli dënimin në 22 vjet, ndërsa pas rishqyrtimit ai u caktua përfundimisht në 15 vjet. Pjetër Shala kishte marrë fillimisht 18 vjet burgim, dënim që më vonë u reduktua në 13 vjet.

Ajo që e bën të veçantë statistikën e Hagës është krahasimi me tribunalet e tjera ndërkombëtare. Në Gjyqin e Nurembergut, pas Luftës së Dytë Botërore, tre nga 22 të akuzuarit kryesorë u shpallën të pafajshëm. Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë dënoi 93 persona dhe liroi 18 të tjerë. Në Tribunalin Penal Ndërkombëtar për Ruandën, 61 persona u dënuan dhe 14 u shpallën të pafajshëm.

Pikërisht shembullin e Nurembergut e kishte përmendur avokati i Kadri Veselit, Rodney Dixon, gjatë fjalës përfundimtare në procesin ndaj katër ish-krerëve të UÇK-së. Ai kishte argumentuar se edhe në një gjykim të madh ndërkombëtar si Nurembergu kishte pasur raste kur të akuzuarit ishin liruar, pasi nuk ishte provuar përgjegjësia e tyre për krimet.

Në Kosovë, vendimi i 16 shtatorit është kundërshtuar përmes protestave. Qytetarë të shumtë u mblodhën në Prishtinë në ditët pas aktgjykimit, duke shprehur kundërshtimin ndaj dënimeve të shqiptuara ndaj Thaçit, Veselit, Krasniqit dhe Selimit.