Një kalim hekurudhor 116-vjeçar mban çdo ditë rreth 200.000 udhëtarë. Tani një makinë gjigante e ndërtuar në Gjermani po përgatitet të çajë shkëmbin vullkanik për tunelin që zyrtarët amerikanë e quajnë jetik për gjithë ekonominë e vendit.

Prerëset më të forta se diamanti të një makine shpuese gjigante u vunë në lëvizje të hënën në North Bergen të Nju Xhersit. Ky ishte sinjali simbolik i nisjes së tunelit të ri hekurudhor nën lumin Hudson, që do të lidhë Manhatanin me Nju Xhersin.
Zyrtarë të Nju Jorkut dhe Nju Xhersit u mblodhën për të ndezur ceremonialisht makinën e tunelit Gateway, një nga projektet më të mëdha të transportit publik në Shtetet e Bashkuara prej disa brezash. Si projekt për udhëtarët e përditshëm, ai konsiderohet më i madhi në vend.
Argumenti i zyrtarëve është i thjeshtë: kalimi ekzistues është 116 vjeç dhe shërben çdo ditë rreth 200.000 udhëtarë. Guvernatorja demokrate e Nju Xhersit, Mikie Sherrill, e paraqiti linjën si shtyllën kurrizore të ekonomisë amerikane. "Rajoni ynë është zemra që rreh e Amerikës, duke prodhuar 20% të PBB-së së vendit", deklaroi ajo. "Dhe ky segment hekurudhor 10 milje është arteria e tij kryesore."
Senatori amerikan Chuck Schumer, demokrat nga Nju Jorku, shkoi edhe më tej. Sipas tij, nëse tuneli i ri nuk ndërtohet, "e gjithë ekonomia kombëtare mund të shembej". "A kishte rëndësi kjo për udhëtarët e përditshëm të Nju Jorkut dhe Nju Xhersit? Po", tha Schumer. "Por kishte rëndësi edhe për të gjithë Amerikën."
Makina e prezantuar të hënën peshon 1.680 tonë dhe është e gjatë gati sa dy fusha futbolli amerikan. Ajo u prodhua me porosi në Gjermani, u dërgua në pjesë në Shtetet e Bashkuara dhe u rimontua me kujdes në vend, në North Bergen, gjatë muajve të fundit.
Sipas zyrtarëve, makina është ende në testimet përfundimtare, por pritet që në ditët në vijim të nisë të çajë shkëmbinjtë Palisades në Nju Xhersi. Ajo është njëra nga dy makinat që do të hapin një segment prej rreth një milje nëpër shkëmbin e dendur vullkanik, me një ritëm prej rreth 30 këmbësh në ditë. Më pas, një grup tjetër makinash do të marrë përsipër pjesën e tunelit nën lumin Hudson.
Projekti kushton 16 miliardë dollarë dhe pritet të përfundojë për rreth një dekadë. Deri tani ai ka kaluar vite pengesash politike dhe financiare. Vitin e kaluar, administrata e presidentit Donald Trump ngriu mbështetjen federale, gjë që çoi në një pezullim të shkurtër të punimeve. Një gjyqtar federal urdhëroi më pas rikthimin e pagesave, ndërsa beteja ligjore vazhdon.
Departamenti Amerikan i Transportit, agjencia federale e përfshirë në këtë çështje gjyqësore, nuk iu përgjigj menjëherë të martën një kërkese me email për koment.
Guvernatorja e Nju Jorkut, Kathy Hochul, gjithashtu demokrate, e mbylli ceremoninë me një mesazh që i drejtohej qartë kundërshtarëve të projektit: "Asgjë nuk do të na ndalojë ta hapim këtë tunel. Kur e shihni Nju Jorkun dhe Nju Xhersin duke punuar së bashku, largohuni nga rruga jonë."
Familjet që aplikojnë vonë humbin muaj mbështetjeje, sepse subvencioni për faturat e rrymës nis vetëm nga muaji i aprovimit. Aplikimi për programin 2026-2027 është i hapur deri më 31 mars 2027.

