Nëntë të vdekur në Tumbler Ridge: një provincë kanadeze padit OpenAI-n për heshtjen e saj

Një llogari e dyshimtë në ChatGPT u identifikua dhe u pezullua në qershor 2025. Policia kanadeze nuk u vu kurrë në dijeni. Tetë muaj më vonë, në Tumbler Ridge, një qytezë e vogël në perëndim të Kanadasë, nëntë njerëz ishin të vdekur.

Tani Kolumbia Britanike kërkon përgjegjësi ligjore. Provinca njoftoi të hënën, më 21 shtator, se ka ngritur padi në Kaliforni kundër OpenAI-t, kompanisë që qëndron pas ChatGPT-së, me akuzën se nuk e informoi policinë për mesazhet e dhunshme të shkruara në platformën e saj nga personi që kreu masakrën.

Niki Sharma, e ngarkuar me drejtësinë në qeverinë provinciale, tha se kompania po paditet "për të mos informuar forcat e rendit për kërcënimet e shprehura në platformën e saj para të shtënave masive në shkollën e Tumbler Ridge". Qeveria provinciale, sipas saj, po "kërkon llogari nga OpenAI". Sharma shtoi se "IA paraqet rreziqe të rënda për sigurinë" dhe se "ne nuk mund t'i lejojmë këto kompani të vetërregullohen".

Argumenti juridik i provincës është i drejtpërdrejtë. "Në çdo situatë tjetër ku një person ndihmon, inkurajon, komploton për të kryer një vepër penale (…), ai mund t'i nënshtrohet hetimit, ndjekjes penale dhe të gjykohet. Nuk ekziston asnjë përjashtim i lidhur me IA-në ndaj këtyre parimeve të së drejtës penale", deklaroi Sharma.

Ngjarja që qëndron në themel të padisë ndodhi më 10 shkurt. Një e re transgjinore nga Tumbler Ridge vrau nënën dhe gjysmëvëllain e saj, pastaj shkoi në shkollën ku kishte qenë vetë nxënëse dhe qëlloi për vdekje pesë fëmijë të moshës 12 dhe 13 vjeç si dhe një edukatore 39-vjeçare. Jesse Van Rootselaar i dha më pas fund jetës. Ajo kishte probleme me shëndetin mendor dhe policia kishte shkuar disa herë në banesën e familjes.

Sulmi tronditi thellë Kanadanë, një vend pak i mësuar me vrasje masive të këtij lloji. Roli i ChatGPT-së në këtë çështje e vuri OpenAI-n nën kritika të ashpra, sidomos për mosnjoftimin e policisë. Paditë kundër kompanisë në Kaliforni janë shumëfishuar: disa të tjera janë ngritur nga të afërm të viktimave.

Kompania ka pohuar se në qershor 2025 kishte identifikuar një llogari të lidhur me autoren e masakrës dhe e kishte pezulluar atë, pa njoftuar policinë kanadeze. OpenAI u mbrojt duke siguruar se llogaria nuk i plotësonte kriteret që do të shkaktonin një raportim të tillë, sidomos sepse përmbajtja nuk tregonte se përgatitja e një sulmi ishte e besueshme apo e afërt.

Në prill, drejtori ekzekutiv i OpenAI-t, Sam Altman, u kërkoi falje banorëve të Tumbler Ridge, duke u shprehur "thellësisht i penduar" që kompania e tij nuk e kishte bërë atë njoftim.