Ndërtimi merr mbi gjysmën e 1,54 miliardë eurove që bizneset e Kosovës investuan në 2025

Nga çdo 100 euro që ndërmarrjet në Kosovë investuan gjatë vitit 2025, rreth 54 shkuan në ndërtim. Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK), vlera totale e investimeve të ndërmarrjeve arriti në 1.540.345.133 euro, pra mbi 1,54 miliardë euro, dhe 53,53 për qind e kësaj shume u drejtua në ndërtim.

Kjo peshë është rritur dukshëm brenda një viti. Në vitin 2024, ndërtimi përbënte 46,66 për qind të investimeve të ndërmarrjeve. Në të kundërt, makineritë dhe pajisjet, që një vit më parë zinin 45,13 për qind të totalit, zbritën në 35,75 për qind në vitin 2025. Me fjalë të tjera, struktura e investimeve u zhvendos qartë: më shumë para në ndërtesa dhe objekte, më pak në mjete pune.

Pjesa tjetër e investimeve ka peshë shumë më të vogël. Asetet e prekshme përbënin 7,76 për qind të totalit, nga 4,90 për qind në vitin 2024. Investimet në produktet e pronësisë intelektuale ranë në 2,95 për qind, nga 3,31 për qind një vit më parë. Investimet biologjike të kultivuara dhe serrat në bujqësi mezi u ndien në statistika, me vetëm 0,01 për qind.

Nëse shikohet se cilët sektorë investuan më shumë, pamja ndryshon. Sipas aktivitetit ekonomik, tregtia me shumicë dhe pakicë kryeson me 24,12 për qind të investimeve, e ndjekur nga ndërtimtaria me 20,66 për qind dhe prodhimi me 20,37 për qind. Këto tri aktivitete së bashku mbajnë pjesën kryesore të investimeve të ndërmarrjeve në vend.

Renditja lëviz edhe sipas llojit të blerjes. Te blerjet e reja investive, tregtia me shumicë dhe pakicë prin me 23,95 për qind, para ndërtimtarisë me 15,82 për qind dhe prodhimit me 15,64 për qind. Te blerjet e importuara, në krye del prodhimi me 20,09 për qind, pothuajse barabar me ndërtimtarinë me 20,07 për qind, ndërsa tregtia me shumicë e pakicë ka 14,50 për qind. Te investimet në vijim, ndërtimtaria dominon me 53,31 për qind, e ndjekur nga furnizimi me ujë, kanalizimi, menaxhimi i mbeturinave dhe revitalizimi i tokës me 20,6 për qind dhe tregtia me shumicë dhe pakicë me 19,89 për qind.

Gjeografikisht, investimet janë thellësisht të përqendruara. Rajoni i Prishtinës mori 57,16 për qind të investimeve të ndërmarrjeve gjatë vitit 2025. Larg pas tij renditet rajoni i Gjakovës me 9,31 për qind, ndërsa Ferizaj dhe Prizreni kanë nga 8,20 për qind secili. Rajoni i Gjilanit ka 7,61 për qind, Peja 4,92 për qind dhe Mitrovica 4,59 për qind.

Për financimin, bizneset u mbështetën kryesisht te paratë e tyre dhe te kreditë bankare. "Sa i përket burimit të investimeve, rreth (58,22 %) e vlerës së investimeve të ndërmarrjeve ishte realizuar nga fondet e veta; dhe (30,00 %) nga bankat vendore. Ndërkaq, burimet e tjera zënë një peshë më të vogël në kuadrin e burimeve totale për investime", thuhet në raportin e ASK-së.