Nafta mbi 100 dollarë: hutitë marrin Bab el-Mandebin, Rijadi dhe Kajroja në alarm

Dy nga korridoret më të ndjeshme detare të botës janë tashmë jashtë kontrollit të Rijadit. Pas bllokimit të ngushticës së Hormuzit, si pasojë e luftës midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, rebelët hutitë në Jemen, të mbështetur nga Irani, kanë marrë tani edhe ngushticën e Bab el-Mandebit, duke lënë naftën saudite pa rrugë të sigurt drejt tregjeve aziatike.

Në përgjigje, princi i kurorës i Arabisë Saudite, Mohamed bin Salman Al Saud, dhe presidenti i Egjiptit, Abdel Fatah al-Sisi, u takuan të martën, 15 shtator, në Kajro. Sipas presidencës egjiptiane, të dy theksuan, me fjalët e komunikatës, "importancën e garantimit të lirisë dhe sigurisë së lundrimit detar" në ngushticat e Hormuzit dhe të Bab el-Mandebit. Al-Sisi, gjithnjë sipas Kajros, ripohoi mbështetjen e Egjiptit për Arabinë Saudite "për të mbrojtur sigurinë dhe stabilitetin e vet".

Bisedimet u përqendruan tek kërcënimi që paraqet kontrolli hutit mbi Bab el-Mandebin, një arterie strategjike njëkohësisht për eksportin e naftës saudite dhe për fluksin tregtar që kalon në Kanalin e Suezit. Vetëm pak ditë më parë hutitë vendosën nën kontroll bregun perëndimor të Jemenit, në Detin e Kuq, bashkë me ngushticën.

Pasojat ekonomike janë tashmë të dukshme. Që kur hutitë shpallën në korrik një bllokadë detare kundër mbretërisë, Arabia Saudite, një nga eksportuesit kryesorë të naftës në botë, varet më shumë nga Egjipti për të nxjerrë hidrokarburet e vet, kryesisht përmes naftësjellësit tokësor Sumed. Nafta bruto niset nga porti saudit i Janbut, në Detin e Kuq, drejt Ain Suhnës në Egjipt, dhe më pas kalon me tokë nëpër këtë naftësjellës deri në portin e Sidi Keririt, në bregun lindor të Mesdheut.

Por atakimet e hutive kanë detyruar Rijadin të mbyllë naftësjellësin e vet Lindje-Perëndim, që furnizon portin e Janbut. Këto ndërprerje i kanë çuar çmimet botërore të naftës përtej 100 dollarëve.

Një bllokim i trafikut detar në nivelin e Bab el-Mandebit do të godiste rëndë edhe Egjiptin, që sigurohet me valutë të huaj nga tarifat e kalimit në Kanalin e Suezit. Të ardhurat e kanalit janë aktualisht rreth gjysma e atyre që ishin para se hutitë të nisnin në vitin 2023 atakimin e anijeve, në emër të solidaritetit me palestinezët në kontekstin e luftës së Izraelit në Gaza. Ministri i Jashtëm egjiptian, Badr Abdelati, deklaroi javën e shkuar se humbjet e Egjiptit të lidhura me rënien e trafikut në Kanalin e Suezit arrijnë 11 miliardë dollarë.