ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Një fabrikë municionesh në perëndim të vendit, dronë taktikë e anti-dronë dhe sisteme elektronike për FSK-në: Ministria e Mbrojtjes ka finalizuar draftin që hedh themelet e një korporate shtetërore të industrisë së mbrojtjes.
Fabrikë municionesh në perëndim të vendit, dronë taktikë dhe anti-dronë, blinda të rifabrikuara, sisteme elektronike ushtarake, por edhe uniforma, helmeta e jelekë antiplumb. Kjo është industria e mbrojtjes që Kosova synon ta ngrejë, sipas draftit të një koncept-dokumenti që Ministria e Mbrojtjes e ka finalizuar.
Dokumenti parasheh themelimin e Korporatës Shtetërore të Industrisë së Mbrojtjes, brenda së cilës do të funksionojë edhe një park industrial. Ministria ka projektuar një strukturë me gjashtë divizione, ku i pari në radhë është ai i municioneve.
Ky divizion do të përfshijë fabrikat për municione të kalibrave të vegjël dhe të artilerisë. Plani parasheh ndërtimin e një fabrike moderne në perëndim të vendit, me Jahocin e Gjakovës si shembull të përmendur, duke përdorur teknologji bashkëkohore turke ose gjermane për municionet e para "Made in Kosova" (të prodhuara në Kosovë), siç i quan drafti.
Divizioni i dytë do të merret me automjetet ushtarake, por jo me prodhimin e tyre nga zero: fokusi është mirëmbajtja, riparimi dhe rindërtimi. Sipas dokumentit, puna mund të nisë me rifabrikimin e automjeteve të blinduara.
Një vend të veçantë në plan zënë dronët. "Divizioni i Sistemeve Pa Pilot (UAV): Zhvillimi dhe prodhimi i sistemeve pa pilot, si dronët taktikë dhe anti-dronë. Një laborator kombëtar i dronëve mund të themelohet në partneritet me përmbaruesit vendorë (p.sh. elektronikë, softuer) dhe institutet e kërkimit për të nxitur inovacionin në këtë fushë emergjente", thuhet në draft.
Korporata do të ketë edhe një divizion për atë që njihet si truri dhe sistemi nervor i ushtrisë: komanda, kontrolli, komunikimet, kompjuterët, inteligjenca, vëzhgimi dhe zbulimi, të përmbledhura në shkurtesën C4ISR. "Divizioni i Elektronikës & C4ISR: Projektimi dhe prodhimi i sistemeve elektronike ushtarake (komunikimi taktik, sensorë, sistemi komandë-kontroll). Kjo rrit pavarësinë teknologjike të FSK-së dhe i shërben edhe sektorit civil (telekomunikacion, siguri kibernetike) për mbyllje të ciklit të zhvillimit teknologjik", shkruhet në dokument.
Dy divizionet e fundit kanë karakter më praktik. Njëri do të përkujdeset kryesisht për krijimin e mundësive për prodhimin e pajisjeve individuale, si uniforma, helmeta dhe jelekë antiplumb, ndërsa tjetri për menaxhimin e operacioneve ditore dhe për sigurinë e parkut industrial që planifikohet të themelohet.
E gjithë kjo ngrehinë, korporata, parku industrial i mbrojtjes dhe pesë departamente, parashihet të qëndrojë nën kupolën e një agjencie të re në kuadër të Ministrisë së Mbrojtjes. Departamentet do të mbulojnë politikat dhe legjislacionin, harmonizimin e standardeve me NATO-n dhe Bashkimin Evropian, mbikëqyrjen e cilësisë dhe të tregut, laboratorët e konformitetit, vlerësimet për licencat e eksportit të armëve dhe të prodhimit të municioneve, si dhe kontrollin e marrëveshjeve për blerje e shitje.
Vetë dokumenti nuk e fsheh pikënisjen: ai thekson mungesën e kapaciteteve teknike dhe infrastrukturore të Kosovës, si dhe varësinë nga prodhuesit e jashtëm. Pikërisht këtu ministria e sheh arsyen e projektit. "Në këtë rrethanë, zhvillimi i industrisë së mbrojtjes shihet si një element kyç për forcimin e aftësive të sigurisë kombëtare, modernizimin e pajisjeve dhe teknologjive të forcave të armatosura, si dhe krijimin e kapaciteteve vendore që e ulin varësinë nga importi. Një industri e konsoliduar e mbrojtjes, përveçse ndihmon sigurinë, nxit kërkimin shkencor dhe inovacionin, duke ndikuar pozitivisht edhe në sektorë të tjerë të ekonomisë. Për Kosovën, ndërtimi i një baze të fortë e të qëndrueshme për industrinë e mbrojtjes është i domosdoshëm jo vetëm për të plotësuar nevojat e sigurisë, por edhe për të nxitur zhvillimin ekonomik dhe hapjen e vendeve të reja të punës. Ky sektor mund të shërbejë si nxitës për investime strategjike të huaja, për transferim teknologjie dhe për forcimin e bashkëpunimit me aleatët ndërkombëtarë", thuhet në tekst.
Për modelin organizativ, drafti propozon një qasje të kombinuar, me elemente të marra nga përvojat e Kroacisë, Turqisë, Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
I gjithë plani është pjesë e propozimit për hartimin e një Ligji për Industrinë e Mbrojtjes, i cili synon të rregullojë prodhimin, tregtimin dhe eksportin e armëve, si dhe licencimin e kompanive që do të veprojnë në këtë sektor.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.
