Mesdheu i Mesëm: gomone të përplasura qëllimisht dhe ndjekje anijesh shpëtimi

Gomone me njerëz në rrezik të goditura qëllimisht, manovra që u vënë jetën në rrezik dhe anije shpëtimi të ndjekura me orë të tëra deri në ujërat ndërkombëtare: kjo është tabloja që përshkruan organizata joqeveritare SOS Méditerranée për Mesdhe.

Të hënën, më 24 gusht, organizata denoncoi një "intensifikim të kërcënimeve" në këtë zonë, duke folur për ndalime "gjithnjë e më të dhunshme" të mjeteve lundruese me migrantë dhe për ndjekje të anijeve të shpëtimit, të cilat ia atribuon "aktorëve libianë" dhe "grupeve të armatosura".

Mes qershorit dhe korrikut, SOS Méditerranée numëroi të paktën shtatë raste me anije "të lidhura me aktorë libianë", disa prej tyre "të paidentifikuara", të cilat iu afruan "me shpejtësi të madhe" mjeteve të shpëtimit ose i ndoqën ato me orë të tëra. Organizata i quan këto "ndjekje" që shtriheshin edhe në ujërat ndërkombëtare dhe flet për "një fenomen të ri dhe shqetësues", si dhe për një "rritje të ndjeshme të pranisë së motoskafëve të shpejtë të paidentifikuar, të lidhur me grupe të ndryshme të armatosura në Libi".

"Këto mjete lundruese janë vëzhguar duke kryer ndalime të dhunshme, veçanërisht duke goditur qëllimisht mjete që transportonin persona në rrezik dhe duke kryer manovra që u vinin në rrezik jetën", thekson organizata.

Sipas SOS Méditerranée, e angazhuar prej një dekade në operacionet e shpëtimit në det, kjo situatë nuk ka lindur në boshllëk: "ky mjedis operacional, gjithnjë e më armiqësor në Mesdhe, nuk do të kishte mundur të vazhdonte pa zgjerimin e bashkëpunimit evropian me aktorët libianë në fushën e frenimit të migracionit".

Paralajmërimi vjen një vit pas sulmit ndaj anijes së saj Ocean-Viking në ujërat ndërkombëtare, i atribuuar rojës bregdetare libiane, në të cilin nuk pati të lënduar. Dy burra në bordin e një anijeje patrullimi hapën zjarr, duke ekspozuar ekuipazhin dhe 87 të shpëtuar "ndaj të shtënave të pandërprera për të paktën njëzet minuta", me "më shumë se 100 plumba" të shkrepur.

Një vit më pas, pavarësisht procedurave gjyqësore në Itali, në Francë dhe në Gjermani, organizata konstaton se "autoritetet evropiane dhe kombëtare kanë heshtur" dhe se "përgjegjësit e sulmit nuk janë identifikuar". Ajo përsërit thirrjen për "një hetim të plotë dhe të pavarur për të përcaktuar përgjegjësitë rreth këtij sulmi".

Sfondi statistikor e bën alarmin edhe më të mprehtë. Në gusht, Organizata Ndërkombëtare për Migracionin (OIM) njoftoi se numri i vdekjeve të migrantëve në Mesdhe është rritur ndjeshëm, ndërkohë që numri i migrantëve po bie për shkak të politikave më të rrepta evropiane. Sipas OIM-së, 821 persona kanë vdekur ose janë zhdukur gjatë katër muajve të parë të vitit 2026, një rritje prej 111 për qind krahasuar me vitin 2025. Në të njëjtën periudhë, mbërritjet e migrantëve në të njëjtën rrugë ranë me 46 për qind, në 8.577 persona.