ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Një hetim global gazetaresk nxjerr në dritë 35 marrëveshje sekrete të Uashingtonit dhe të paktën 410 milionë dollarë të premtuara qeverive pritëse e agjencive të OKB-së, për të dërguar mbi 25 mijë shtetas të vendeve të treta në Amerikën Latine, Afrikë dhe Paqësor.
Një zyrë e panjohur brenda Departamentit të Shtetit amerikan, e quajtur "zyra e remigracionit", ka negociuar dhe paguar në heshtje transferimin e mbi 25 mijë të huajve drejt vendeve të treta, tregon një hetim gazetaresk ndërkombëtar i publikuar të hënën, më 21 shtator.
Hetimi, i realizuar nga 72 gazetarë nga pesëmbëdhjetë vende dhe njëzet e tre media, mes tyre Radio France internationale dhe The Guardian, dhe i publikuar nga konsorciumi Forbidden Stories, zbulon se administrata e presidentit amerikan Donald Trump ka lidhur marrëveshje sekrete me 35 shtete për të dëbuar, në më pak se dy vjet, shtetas të vendeve të treta që ligjërisht nuk mund të kthehen në vendet e tyre të origjinës. Për ta bërë të mundur këtë, sipas hetimit, qeveria amerikane ka destinuar të paktën 410 milionë dollarë për t'ua paguar shteteve pritëse ose agjencive të Kombeve të Bashkuara.
Sipas të dhënave të mbledhura nga Forbidden Stories, nga janari 2025 deri më 31 gusht 2026 janë transferuar të paktën 25.447 persona në 28 shtete të Amerikës Latine, Afrikës dhe Paqësorit. Rreth 20 mijë prej tyre përfunduan vetëm në Meksikë. Klauzolat e marrëveshjeve ndryshojnë nga njëra te tjetra, sidomos për sa u përket kombësive që mund të pranohen dhe personave me të kaluar penale. Vetëm në kontinentin afrikan, 49 nga 54 shtetet janë kontaktuar për të pritur të dëbuar nga vende të treta.
Në krye të kësaj strukture, e krijuar në maj 2025, qëndron diplomati 41-vjeçar Christian Jové Ehrhardt, i cili ka punuar ndër të tjera si atashe sigurie në disa ambasada. Hetimi ndjek vizitat e tij në Kamerun, vend me të cilin Shtetet e Bashkuara nënshkruan në dhjetor 2025 një memorandum mirëkuptimi të mbajtur sekret për pranimin e të dëbuarve. Vetëm një javë më vonë, Uashingtoni finalizoi me Jaundenë një program ndihme në fushën e shëndetësisë prej rreth 400 milionë dollarësh për pesë vjet. Në janar 2026, Departamenti i Shtetit çliroi 30 milionë dollarë shtesë për Komisariatin e Lartë të OKB-së për Refugjatët në Kamerun, me qëllim lehtësimin e kthimit vullnetar të refugjatëve dhe luftimin e emigracionit të paligjshëm. Më 14 janar, avioni i parë me të dëbuar u ul në Kamerun.
Modeli përsëritet edhe në pika të tjera të hartës së kësaj skeme. Palau, arkipelag në Paqësor, nënshkroi në dhjetor 2025 një marrëveshje për pranimin e 75 shtetasve të vendeve të treta kundrejt 7,5 milionë dollarëve, ndonëse deri tani janë dërguar vetëm tre persona. Në Esuatini, shtet i Afrikës jugore, kanë mbërritur 32 persona që nga korriku 2025, nga një total i mundshëm prej 160, në kuadër të një marrëveshjeje prej pesë milionë dollarësh. Sipas hetimit, Esuatini ka pranuar të presë edhe të dëbuar me të kaluar penale.
Dokumente të brendshme të Departamentit të Shtetit tregojnë se, nga 410 milionë dollarët e parashikuar, 81 milionë u destinohen qeverive nënshkruese, ndërsa pjesa tjetër organizatave ndërkombëtare: 178 milionë për Organizatën Ndërkombëtare për Migracionin dhe 123 milionë për Komisariatin e Lartë të OKB-së për Refugjatët.
Të dyja agjencitë janë përballur me kritika. Komisariati i Lartë për Refugjatët i ka thënë Forbidden Stories se nuk është palë në marrëveshjet dhe se fondet amerikane i përdor në përputhje me mandatin e tij për forcimin e sistemeve të azilit. Një zëdhënës i Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin deklaroi se organizata është e vetëdijshme që Uashingtoni po e përdor ndihmën financiare për të favorizuar prioritetet e veta, por se i pranon paratë amerikane për të përmirësuar jetët e migrantëve të prekur, pa e konsideruar këtë miratim të dëbimeve.
Presioni ndaj shteteve pritëse nuk është i panjohur. Një hetim i Agjencisë France-Presse në fillim të vitit 2026 kishte nxjerrë në pah kërcënime të Uashingtonit ndaj vendeve afrikane me tarifa doganore, pezullim të lëshimit të vizave ose shkurtim të ndihmës, për t'i detyruar të pranonin të dëbuar. Juristë të cituar nga agjencia kishin paralajmëruar se, sapo mbërrijnë atje, këta persona bien në një vrimë të zezë juridike: mbahen pa u akuzuar formalisht, në një vend të panjohur për ta, e ndonjëherë pa asnjë të drejtë.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.
