Mbi 200 milionë euro për energjinë e gjelbër: Kosova dhe Luksemburgu kërkojnë kapital privat

Rreth 3 miliardë euro. Aq kushton, sipas organizatorëve, vetëm zbatimi i Strategjisë së Energjisë së Kosovës. Kjo shifër ishte në qendër të Forumit Kosovë-Luksemburg, Financimi për Ndikim, që mblodhi në Prishtinë politikëbërës, institucione financiare, investitorë, biznese dhe ekspertë nga të dy vendet. Synimi i takimit ishte mobilizimi i investimeve private për tranzicionin ekonomik dhe energjetik të Kosovës.

Objektivat janë konkrete. Deri në vitin 2031, Kosova synon të arrijë 1.600 MW kapacitet të instaluar nga burimet e ripërtëritshme dhe të mbulojë nga këto burime të paktën 35 për qind të konsumit të energjisë elektrike. Pyetja kryesore e diskutimeve ishte si t'i shndërrojë vendi nevojat për investime dhe prioritetet e tranzicionit energjetik në projekte që mund të tërheqin kapital privat.

Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, vuri në dukje përparimin e Kosovës në projektet e energjisë së ripërtëritshme dhe veçoi ankandet konkurruese. Sipas saj, projektet aktuale të energjisë solare përfshijnë rreth 70 milionë euro investime private. Ankandi i parë për energjinë e erës, tha ajo, pritet të mobilizojë rreth 100 milionë euro për një projekt me kapacitet prej 100 MW.

Pjesa më e madhe e pritshmërive lidhet me ankandet e planifikuara, të mbështetura përmes bashkëpunimit me Luksemburgun. Ato pritet të sjellin rreth 200 MW kapacitete të reja dhe mbi 200 milionë euro investime private.

Ministri i Financave, Hekuran Murati, u ndal te nevoja për diversifikimin e burimeve të financimit për tranzicionin energjetik. Ai e lidhi financimin e qëndrueshëm me zhvillimin e tregjeve të kapitalit në Kosovë. Fjalime mbajtën edhe përfaqësues të Shoqatës së Bankave të Kosovës.

Nga ana luksemburgase, zëvendëskryeministri dhe ministri i Punëve të Jashtme e Tregtisë së Jashtme i Luksemburgut, Xavier Bettel, iu drejtua forumit përmes një videomesazhi. Në hapje, shefi i Misionit të Ambasadës së Luksemburgut në Prishtinë, Eric Dietz, theksoi rëndësinë e forcimit të lidhjeve ndërmjet sektorëve financiarë të dy vendeve dhe të shndërrimit të tyre në investime, inovacion dhe zhvillim ekonomik.

Forumi përfshiu dy panele të nivelit të lartë për mobilizimin e kapitalit, zhvillimin e ekosistemit financiar, financimin e gjelbër dhe rolin e institucioneve financiare, të garancive dhe të teknologjisë financiare në lehtësimin e investimeve.

Nisma vjen nga Ambasada e Dukatit të Madh të Luksemburgut në Prishtinë, në bashkëpunim me Shoqatën e Bankave të Kosovës. Ajo është pjesë e projektit Tranzicioni Energjetik dhe Zbutja e Ndryshimeve Klimatike në Kosovë, të financuar nga Luksemburgu dhe të zbatuar nga LuxDev.

Programi vazhdon më 1 tetor me diskutime teknike për tregjet e kapitalit, obligacionet e qëndrueshme dhe inovacionin financiar, ndërsa më 2 tetor janë parashikuar shkëmbime me sektorin bankar të Kosovës.