Pakoja që u krijua për t'i ndihmuar familjet të kalonin dimrin e krizës energjetike u mbyll me një bilanc prej 81 milionë eurosh. Paratë mbuluan faturat, por financuan edhe pajisje efiçente për mijëra shtëpi e biznese.

Më shumë se 200 mijë familje dhe 154 biznese në Kosovë kanë përfituar nga Pakoja e Mbështetjes për Energjinë, skema e financuar nga Bashkimi Evropian që u përmbyll zyrtarisht me një ceremoni të organizuar nga Fondi i Kosovës për Efiçiencë të Energjisë (FKEE).
Pjesën më të madhe të parave e dha Brukseli. Sipas ministres së Ekonomisë, Artane Rizvanolli, BE-ja kontribuoi me 75 milionë euro, ndërsa 6 milionë euro të tjera u ndanë nga buxheti i Kosovës, duke e çuar vlerën e përgjithshme të mbështetjes në 81 milionë euro. "Jam shumë e lumtur dhe krenare për faktin që kemi disbursuar në total 75 milionë euro të Bashkimit Evropian, 6 milionë euro të Republikës së Kosovës, përmes këtyre skemave, pra 81 milionë euro në total", tha ajo.
Rizvanolli e paraqiti pakon si më shumë se ndihmë emergjente për faturat. Përveç familjeve që morën mbështetje direkte, sipas saj, përmes skemave u përkrahën edhe 32 mijë familje dhe rreth 150 biznese për të blerë pajisje efiçente, si për ngrohje ashtu edhe për përdorime të tjera. "Kemi mbështetur familjet për ta përballuar dimrin, e kemi investuar për shumë dimra të tjerë që vijnë, dhe jo vetëm dimra", deklaroi ministrja.
Ajo shtoi se Kosova përfitoi më shumë se fqinjët në raport me numrin e banorëve: "Për Kosovën, kishim pakon me vlerën më të lartë për kokë banori në të gjithë rajonin".
Pas shifrave qëndron një problem strukturor që ministrja e përmendi hapur. Sipas saj, Kosova konsumon më shumë energji për çdo njësi të bruto produktit vendor sesa mesatarja e Bashkimit Evropian dhe dukshëm më shumë se mesatarja e rajonit, prandaj efiçienca e energjisë është vendosur ndër prioritetet kryesore të Strategjisë së Energjisë. "Një arsye e madhe e konsumit të lartë të energjisë është mënyra se si ngrohemi", tha Rizvanolli.
Ajo e lidhi presionin mbi sistemin edhe me një vendim të vjetër tarifor. Sipas ministres, sfida ishte edhe më e madhe për faktin se "pas vitit 2017, kur ishte hequr bllok-tarifa, ngrohja me energji elektrike po rritej me një ritëm shumë të shpejtë dhe konsumi i energjisë elektrike po rritej me një ritëm shumë të shpejtë, madje ndonjëherë edhe dyshifror brenda një viti". Në emër të Qeverisë, Rizvanolli falënderoi Bashkimin Evropian për mbështetjen në një periudhë që e cilësoi shumë të vështirë për Kosovën, rajonin dhe gjithë Evropën.
Ambasadori i BE-së në Kosovë, Dirk Schuebel, e vendosi pakon në kontekstin e krizës globale energjetike të shkaktuar nga lufta e Rusisë kundër Ukrainës. Sipas tij, ajo ishte një dëshmi konkrete e solidaritetit të Bashkimit Evropian me Kosovën dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, por jo vetëm një masë emergjente: kjo pako, tha ai, "nuk ishte vetëm një përgjigje ndaj krizës, por edhe një investim në sigurinë energjetike afatgjatë të Kosovës dhe në tranzicionin e qëndrueshëm energjetik".
Vlera që ambasadori i atribuoi pakos nuk ishte e njëjtë në të gjitha deklaratat e tij. Në një rast ai foli për 75 milionë euro: "Pakoja prej 75 milionë eurosh përfaqëson vetëm një pjesë të vogël të më shumë se 3,7 miliardë eurove që BE-ja ka investuar në Kosovë që nga viti 1999, si partnerja më e fortë dhe më e besueshme e Kosovës dhe ofruesja më e madhe e ndihmës financiare". Në fjalimin në ceremoninë përmbyllëse, ai përmendi një shifër tjetër: "Paketa prej 70 milionë eurosh përfaqëson vetëm një pjesë të vogël të asaj që BE-ja, si partneri më i fortë dhe më i besueshëm i Kosovës dhe ofruesi më i madh i asistencës financiare, ka investuar në Kosovë që nga viti 1999. Jam krenar të them se kjo shumë tani tejkalon 3,7 miliardë euro". Mospërputhja mbetet e pasqaruar; ministrja Rizvanolli e vendosi kontributin evropian në 75 milionë euro.
Për hapat në vijim, Schuebel theksoi rëndësinë e bashkëpunimit dhe të investimeve të përbashkëta. "Duke parë drejt së ardhmes, bashkëpunimi i vazhdueshëm ndërmjet BE-së dhe Kosovës dhe investimet e përbashkëta do të jenë thelbësore për avancimin e tranzicionit të Kosovës drejt energjisë së ripërtëritshme dhe forcimin e sigurisë së saj energjetike afatgjatë", tha ai, duke e mbyllur fjalën me mesazhin: "BE-ja mbetet në krahun tuaj".
Drejtoresha menaxhuese e FKEE-së, fondit që organizoi ceremoninë, tha se efektet shkojnë përtej lehtësimit financiar: "Përtej lehtësimit të barrës financiare për qytetarët tanë, kjo mbështetje ka kontribuar në përdorimin më efikas të energjisë, në tranzicionin drejt një sistemi energjetik më të pastër dhe më të qëndrueshëm, si dhe në progresin e zbatimit të Strategjisë së Energjisë në Kosovë".
Familjet që aplikojnë vonë humbin muaj mbështetjeje, sepse subvencioni për faturat e rrymës nis vetëm nga muaji i aprovimit. Aplikimi për programin 2026-2027 është i hapur deri më 31 mars 2027.

