Pas gati nëntë muajsh në det pa pushim, ekuipazhi i aeroplanmbajtëses amerikane USS Abraham Lincoln po përballet me një krizë të shëndetit mendor — ndërsa Trump këmbëngul se anija "nuk ka qëndruar as për së afërmi mjaftueshëm" në det.

Mbi 5,000 marinarë të mbyllur për gati nëntë muaj në një anije që s'ka ndaluar veçse një ditë të vetme në port — dhe disa prej tyre, sipas raportimeve të mediave amerikane, janë përpjekur të hidhen në det. Kjo është pamja e krizës që ka përfshirë USS Abraham Lincoln, portaerplanmbajtësen kryesore të flotës amerikane, gjatë vendosjes së saj të zgjatur në Lindjen e Mesme.
Anija u nis nga porti i saj i origjinës, San Diego, më 21 nëntor 2025, për një mision drejt Azisë-Paqësorit dhe Lindjes së Mesme. Që atëherë ka bërë vetëm një ndalesë njëditore në Bazën Detare të Guamit, më 11-12 dhjetor. Aktualisht ajo po kryen operacione të sigurisë detare dhe të bllokadës rreth Ngushticës së Hormuzit. Mungesa e ndalesave në port, thonë ekspertët, është një problem serioz për një anije të përmasave dhe kompleksitetit të Lincoln-it.
Familjarët e ekuipazhit të rraskapitur përshkruajnë kushte të rënda në bord: mungesa ushqimi, tualete dhe dushe të prishura që kanë krijuar kushte johigjienike dhe kanë dëmtuar shëndetin. Dy botime amerikane që mbulojnë çështjet ushtarake, Navy Times dhe Stars and Stripes, citovan javën e kaluar familjarë të personelit, të cilët thanë se marinarët po vuanin nga rënia e shëndetit mendor dhe e moralit, përfshirë raste mendimesh vetëvrasëse. Navy Times foli zyrtarisht me Annabelle Loma, gruan e një marinari, e cila tha se bashkëshorti i saj ishte përpjekur të hidhej në det në mes të asaj që ajo e cilësoi si "severe burnout" (rraskapitje e rëndë).
Raportimet nxitën pyetje urgjente nga ligjvënësit amerikanë. Të dielën, admirali Brad Cooper, komandant i Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), vizitoi USS Lincoln. Ai lavdëroi ekuipazhin dhe shkroi në rrjetet sociale se "shërbimi në det për periudha të gjata nuk është për të gjithë", duke pretenduar se anija ka numrin më të ulët të rasteve të lidhura me shëndetin mendor mes 11 portaerplanmbajtëseve aktive të flotës. "Është sfidë e veçantë dhe e vështirë, dhe secili prej nesh, përfshirë mua, reagon ndaj stresit në mënyra të ndryshme", tha ai.
Megjithatë, shqetësimi po rritet mes ligjvënësve republikanë dhe demokratë për atë që ata e shohin si mungesë përgjegjshmërie, pasi sekretari i mbrojtjes, Pete Hegseth, i hodhi poshtë javën e kaluar raportimet për shëndetin mendor si "completely misrepresented" (të keqinterpretuara plotësisht). Kur presidenti Donald Trump u pyet javën e kaluar nëse USS Lincoln kishte qëndruar shumë gjatë në det, ai u përgjigj: "No, not nearly long enough" (Jo, as për së afërmi mjaftueshëm). Trump dhe Hegseth kanë deklaruar se SHBA është gati të vazhdojë një bllokadë "të pacaktuar" ndaj porteve iraniane në Gjirin Persik.
Misioni i USS Lincoln duhej të përfundonte në maj, por është zgjatur në mënyrë të përsëritur që atëherë. Javën e kaluar u bë e ditur se një anije tjetër, USS George Washington, është ridrejtuar nga pozicioni i saj në Paqësor dhe do të mbërrijë në Gji brenda një jave për të marrë detyrat nga Lincoln-i.
Kriza nxjerr në pah koston e vendosjeve të gjata mbi moralin e ekuipazhit dhe gatishmërinë operacionale. Vendosja më e gjatë e një aeroplanmbajtësje amerikane që nga Lufta e Vietnamit ishte misioni 326-ditor i USS Gerald R Ford, i nisur në qershor 2025. Ai mision përfshiu stërvitje të NATO-s në Mesdhe, mbështetje për operacionin ushtarak amerikan që kapi presidentin venezuelian Nicolas Maduro, si dhe operacione në Detin e Kuq gjatë luftës SHBA-Izrael kundër Iranit. Pas nisjes si vendosje rutinë në Azi-Paqësor, Ford u zhvendos në Detin e Kinës Jugore për operacione sigurie, para se të dërgohej në Detin Arabik dhe Gjirin e Omanit për të ndihmuar zbatimin e bllokadës detare të porteve iraniane. Gjatë kësaj kohe, anija hasi disa probleme teknike, përfshirë një zjarr në bord, çka nxiti hetime në Kongres.
Disa nga vendosjet më të gjata të aeroplanmbajtëseve në historinë amerikane ndodhën rreth Gjirit të Tonkinit gjatë Luftës së Vietnamit: USS Midway operoi për 332 ditë, USS Coral Sea për 329 ditë dhe USS Saratoga për 308 ditë. Ngjashëm me Lincoln-in, edhe këto anije u përballën me vështirësi — sipas raportimeve, orari intensiv i fluturimeve gjatë luftimeve ajrore i çoi ekuipazhin dhe operacionet në kufijtë e tyre.
Gurë kalldrëmi të shkulur nga Parku Rinia, gaz lotsjellës dhe mbi 100 të arrestuar: protestat kundër qeverisë në Shqipëri hynë në ditën e shtatë pa asnjë shenjë qetësimi. Kryeministri Rama i quan pjesë të një sulmi të koordinuar, ndërsa protestuesit fajësojnë policinë për dhunën.

