ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Prokuroria Speciale e Malit të Zi hapi vetëm një lëndë të re për krime lufte në gjashtëmujorin e parë të vitit 2026 dhe ajo u mbyll me hedhjen poshtë të kallëzimit penal, ndërsa 22 lëndë të vjetra mbeten ende në fazën e verifikimeve paraprake.
Një lëndë e vetme e re për krime lufte gjatë gjashtë muajve të parë të vitit 2026, dhe as ajo nuk arriti deri te hetimi: Prokuroria Speciale e Shtetit (SDT) e Malit të Zi e mbylli atë duke hedhur poshtë kallëzimin penal. Kjo është pamja që del nga raporti për zbatimin e Strategjisë për hetimin e krimeve të luftës 2024-2027, për tremujorin e parë dhe të dytë të këtij viti.
Nga periudha e mëparshme, në punë kanë mbetur 22 lëndë në fazën e verifikimeve paraprake, një lëndë në fazën e hetimit dhe një lëndë në të cilën aktakuza është konfirmuar. Raportin mbi aktivitetet e kryera, Prokuroria Speciale ia dorëzoi Prokurorisë së Lartë të Shtetit (VDT) më 16 korrik, pas kërkesës së këtij institucioni të datës 22 qershor.
Sipas dokumentit, nga gjithsej 30 aktivitete të Planit të Veprimit për periudhën 2026-2027, në këtë cikël raportues kanë arritur afatin për realizim 18 prej tyre dhe të gjitha janë realizuar ose po zbatohen në vazhdimësi.
Gjatë gjysmës së parë të vitit, prokuroria vazhdoi aktivitetet në dy lëndët më të njohura, "Morinj" dhe "Kaluđerski laz". Në raport kujtohet se në këto dy raste, me vendime të mëparshme të Prokurorit të Lartë të Shtetit, disa veprime u ishin besuar prokurorëve të shtetit në Prokurorinë e Lartë. Në tremujorin e parë të vitit, Prokurorisë Speciale i janë dërguar aktet e Prokurorisë së Lartë me analizën e të dyja lëndëve, ku në përfundime është treguar mundësia eventuale për veprim të mëtejshëm.
Në pjesën e ndihmës juridike ndërkombëtare, më 14 prill Prokuroria Speciale i dërgoi Prokurorisë Publike për Krime Lufte të Serbisë një kërkesë për asistencë në një lëndë të krimit të luftës, për të cilën deri në fund të periudhës raportuese nuk kishte mbërritur përgjigje. Nga periudha e mëparshme kanë mbetur pa zgjidhje edhe dy kërkesa drejtuar organeve gjyqësore të Kroacisë, për të cilat në fund të dhjetorit 2025 janë dërguar urgjenca. Ato lidhen me marrjen në pyetje të një dëshmitari dhe me dorëzimin e provave.
Në drejtimin e kundërt, bilanci është më i shpejtë. Prokuroria Speciale pranoi gjashtë kërkesa: katër nga Prokuroria Publike për Krime Lufte e Serbisë dhe nga një nga Prokuroria e Bosnjë e Hercegovinës dhe nga prokuroria kompetente e Kosovës. Dy prej tyre kishin të bënin me marrjen në pyetje të dëshmitarëve, dy me dorëzimin e provave, ndërsa dy të tjera i ishin përcjellë Prokurorisë Speciale nga Gjykata e Lartë dhe Prokuroria e Lartë e Shtetit në Podgoricë, për të dhënë mendim në procedura ekstradimi. Të gjashta kërkesat morën përgjigje brenda periudhës raportuese dhe kërkesat e katër prej tyre u plotësuan.
Bashkëpunimi vazhdon edhe me Mekanizmin Ndërkombëtar Rezidual për Gjykatat Penale, me shkëmbim të vazhdueshëm informacionesh dhe marrje provash. Si vlerë aktuale e treguesit janë shënuar dy procedura që janë iniciuar ose po zhvillohen me marrjen e provave nga ky mekanizëm.
Prokuroria i referohet edhe raportit joformal të Komisionit Evropian për kapitujt 23 dhe 24, duke theksuar se aty është njohur qasja proaktive në procesimin e krimeve të luftës. Në dokument përcillet edhe vlerësimi nga raporti i prokurorit të Mekanizmit Ndërkombëtar Rezidual, Serzh Bramerc, para Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, se Prokuroria e Shtetit ka arritur përparim të konsiderueshëm dhe rezultate konkrete në procesimin e krimeve të luftës.
Në anën tjetër të bilancit qëndrojnë kapacitetet. Në gjysmën e parë të vitit 2026 nuk është formuar asnjë ekip i ri i posaçëm hetimor për lëndët e krimeve të luftës, pas katër ekipeve të tilla të krijuara gjatë vitit 2025. Këshilli Prokurorial shpalli në periudhën raportuese tri konkurse publike për zgjedhjen e nga tetë prokurorëve special. Në të parin u paraqit vetëm një kandidat, i cili e tërhoqi aplikimin. Në të dytin sërish kishte një kandidat, por Këshilli nuk zgjodhi askënd pas intervistës. Në konkursin e tretë nuk u paraqit asnjë kandidat i vetëm.
Më 30 qershor, në Prokurorinë Speciale vepronin 15 prokurorë: kryeprokurori special, tetë prokurorë specialë dhe gjashtë prokurorë shteti të dërguar për punë në këtë institucion. Vlera e synuar e Strategjisë për vitin 2027 është 16 prokurorë. Gjatë majit, në prokurori u caktuan përherë edhe dy këshilltarë juridikë nga organe të tjera shtetërore, njëri prej të cilëve pranë prokurores speciale të ngarkuar me lëndët e krimeve të luftës.
Sa i përket trajnimeve, 73,3 për qind, përkatësisht 11 prokurorë specialë dhe të shtetit, kanë përfunduar trajnimet nga e drejta penale ndërkombëtare dhe e drejta ndërkombëtare humanitare. Gjatë periudhës raportuese u mbajt një trajnim me temën "Krimet e luftës dhe zhdukjet e detyruara", më 17 dhe 18 mars në Podgoricë, ku përveç përfaqësuesve të prokurorisë morën pjesë gjyqtarë, prokurorë, avokatë, një përfaqësues i Departamentit të Posaçëm Policor dhe i sektorit joqeveritar.
Në kapitullin për personat e zhdukur ka edhe një rezultat konkret njerëzor: pas analizave të kryera është konfirmuar se mbetjet mortore të gjetura gjatë një ekshumimi i takojnë Hasan Klapuhut. Sipas prokurorisë, familja do të mund t'i varrosë mbetjet e tij pas 34 vjetësh. Në qershor, Prokurori i Lartë i Shtetit nismoi edhe mbajtjen e takimeve tematike të Komisionit për Personat e Zhdukur, si dhe takime vjetore me anëtarët e familjeve të të zhdukurve.
Ndërkohë, protokollet për mbështetjen e viktimave dhe dëshmitarëve ende nuk janë finalizuar.
Dy burra nga fshati Sinë dyshohet se u përplasën me dhunë me dy policë ndërsa po shoqëroheshin në komisariat. Në të njëjtin bulevard të Peshkopisë, një 36-vjeçar u kap me thikë dhe shufër metalike.
