Macron: "Kush shkatërroi do të paguajë", trazirat në Francë kthehen në betejë politike

"Ata që shkatërruan duhet të paguajnë; ata që plaçkitën duhet të dëmshpërblejnë." Me këtë paralajmërim, presidenti francez Emmanuel Macron iu drejtua kombit të dielën, pas një fundjave trazirash në mbarë vendin, duke premtuar se "transparenca e plotë do të garantohet", përfshirë edhe për mënyrën si veproi policia.

Protestat e së shtunës kundër kostos së jetesës, ku qindra mijëra studentë, sindikalistë dhe qytetarë dolën në rrugë me ankesa për çmimet e karburantit, pagat e ulëta dhe vështirësitë e fermerëve e zjarrfikësve, mbetën kryesisht paqësore, por u shoqëruan me ndërtesa publike të djegura, dyqane të plaçkitura dhe përplasje me policinë.

"Sonte ndiejmë zemërim dhe turp", tha Macron, duke theksuar se "asgjë nuk e justifikon" dhunën. Ai kërkoi që të bëhet dallimi mes protestuesve me "kërkesa legjitime" dhe atyre që "shkatërruan, thyen dhe plaçkitën". Presidenti tha se pret "përgjigje të qarta" se pse protestat u kthyen në dhunë dhe fajësoi "trazirëbërës nga grupime të vogla të së majtës ekstreme, të cilëve iu bashkuan shumë delinkuentë", për atë që e quajti "dhunë të shfrenuar".

Bilanci i arrestimeve ende nuk është unifikuar. Sipas shifrave më të fundit të ministrisë franceze të Brendshme, rreth 2000 persona u arrestuan gjatë trazirave, ndërsa autoritetet franceze kanë përmendur gati 2400 të arrestuar në të gjithë vendin. Nuk është sqaruar nëse dallimi vjen nga përditësimi i shifrave provizore apo nga mënyra e numërimit.

Ministria e Brendshme raportoi rreth 1000 efektivë të plagosur. Lëndime pësuan edhe zjarrfikës e protestues. Gazeta Le Figaro raportoi se një i ri 17-vjeçar humbi një dorë nga një granatë e hedhur nga policia në Saint-Etienne, rast që e bën edhe më të rëndësishëm premtimin e presidentit për transparencë mbi reagimin e forcave të rendit.

Qeveria po përballet me akuza se i menaxhoi keq dhe i nënvlerësoi protestat. Si nga e majta, ashtu edhe nga e djathta ekstreme, janë ngritur zëra që kërkojnë dorëheqjen e ministrit të Brendshëm, Laurent Nuñez. Ndërkohë, ministri francez për bizneset e vogla, Serge Papin, njoftoi një takim me përfaqësues të kompanive në Ministrinë e Ekonomisë ditën pas fjalimit të presidentit, për të vlerësuar dëmet dhe për të propozuar ndihmë për bizneset e prekura.

Gjashtë muaj para zgjedhjeve presidenciale, të parashikuara për prill dhe maj të vitit 2027, ngjarjet e së shtunës morën shpejt ngjyrime politike. Kryeministri Sébastien Lecornu akuzoi "ultra të majtën" se e nxiti dhunën, duke pretenduar se lëvizja Franca e Pankapshme dhe kandidati i saj presidencial, Jean-Luc Mélenchon, kishin luajtur një "rol të rëndësishëm" brenda një "rrjeti të së majtës ekstreme" që qëndronte pas trazirave.

Mélenchon, i cili së bashku me përfaqësues të disa partive të tjera të majta iu bashkua protestave dhe i kishte inkurajuar mbështetësit të merrnin pjesë, i hodhi poshtë akuzat. Ai u kishte bërë thirrje demonstruesve të qëndronin larg plaçkitjeve, të cilat i quajti "në kundërshtim me metodat tona". Sipas tij, fajësimi ndaj tij synon të dobësojë kandidaturën e tij, ndërsa e akuzoi Macronin se po "e lë situatën të përkeqësohet" pa ofruar zgjidhje për të qetësuar zemërimin.