Presidentja e Fed-it të Bostonit, Susan Collins, thotë se rifillimi i luftimeve në Lindjen e Mesme në gusht e shtyu të përkrahë rritjen e kostove të huamarrjes, ndërsa kolegu i saj nga Çikago paralajmëron dhimbje ekonomike: papunësi më të lartë për të thyer inflacionin.

Presidentja e Bankës së Rezervës Federale të Bostonit, Susan Collins, ka deklaruar të hënën se rifillimi i luftimeve në Lindjen e Mesme në gusht qe një arsye kyçe pse ajo mbështeti rritjen e kostove të huamarrjes javën e kaluar, kur njëkohësisht parashikoi edhe një rritje të dytë të normave gjatë këtij viti.
Në një intervistë për agjencinë The Associated Press, Collins tha se u pajtua me vendimin e Rezervës Federale të mërkurën për ta çuar normën bazë të interesit një çerek pikë më lart, në rreth 3,9 për qind. Për vitin e ardhshëm, sipas saj, normat pritet të mbeten të pandryshuara.
"Nuk pashë progresin e inflacionit që shpresoja të shihja", tha Collins. "Zhvillimet gjeopolitike sugjerojnë se mund të vazhdojmë të shohim presione shtesë mbi anën e energjisë."
Ajo shtoi se "kishte arsye për të parë një probabilitet të shtuar të disa skenarëve në të cilët inflacioni mbetet i bllokuar mbi 2%", duke iu referuar objektivit të Rezervës Federale për inflacion prej 2 për qind, një cak që banka centrale amerikane nuk e ka arritur për më shumë se pesë vjet.
Collins tha gjithashtu se bizneset në distriktin e saj, që përfshin Masaçusetsin, Konektikatin, Menin, Roud Ajlendin dhe Vermontin, vazhdojnë të shprehin shqetësim për kostot e larta. Shumë nga ato kompani presin se mund të detyrohen t'i kalojnë kostot në rritje te klientët, çka do të ngrinte më tej inflacionin e matur.
E hëna ishte një ditë me dy zëra nga brenda Fed-it. Para Collins-it kishte folur në Londër presidenti i Fed-it të Çikagos, Austan Goolsbee, që më pas u përgjigj edhe në një tryezë me gazetarë. Të dy u ndalën në presionet inflacioniste që lindin nga goditjet e ofertës, si lufta në Iran, por edhe nga shpenzimet e qëndrueshme të bizneseve dhe konsumatorëve.
Goolsbee shkoi më larg: banka centrale, sipas tij, mund të detyrohet të shkaktojë dhimbje ekonomike në formën e papunësisë më të lartë, për të luftuar inflacionin e ngulmuar. Ai renditi një seri goditjesh të vazhdueshme të ofertës që e kanë shtyrë lart inflacionin, përfshirë çmimet më të larta të naftës si pasojë e luftës në Iran, dhe tarifat.
Normalisht, vuri në dukje Goolsbee, banka centrale do të pritej t'i lërë goditje të tilla të shuhen vetvetiu dhe inflacioni të bjerë pa ndërhyrje, në vend që të rriten kostot e huamarrjes. Por përballë një vargu goditjesh që nuk po tërhiqen, Fed-i, sipas tij, nuk ka tani shumë zgjedhje përveç rritjes së normave, të cilat duhen për të ulur kërkesën e konsumatorëve dhe të bizneseve në një nivel të përputhshëm me ofertën e reduktuar, dhe për të kthyer inflacionin në objektivin 2 për qind.
"Rruga e vetme për ta ulur inflacionin është të rriten normat dhe të ngushtohet hendeku mes ofertës dhe kërkesës", theksoi Goolsbee, duke pranuar kostot sociale: "Kthimi me forcë i inflacionit në objektiv në afat të shkurtër nënkupton shtypjen e punësimit nën objektiv. ... Në afat të shkurtër, goditjet e ofertës imponojnë një kompromis të vështirë." Sipas tij, "do të jetë e dhimbshme" dhe "do të ishte në mënyrë të pashmangshme e dhimbshme".
Ky qëndrim bie ndesh me atë të kryetarit të Rezervës Federale, Kevin Warsh, i cili të mërkurën e kaluar, në konferencën për shtyp pas vendimit për të rritur normën kryesore të interesit për herë të parë në tre vjet, në rreth 3,9 për qind, deklaroi: "Nuk besoj se duhet t'i shkaktojmë dëm tregjeve të punës për të arritur objektivin tonë."
Fed-i e lufton inflacionin në përgjithësi duke rritur normat e interesit, për të ftohur huamarrjen dhe shpenzimet. Historikisht, rritje të tilla shpesh e kanë ngadalësuar rritjen ekonomike dhe kanë çuar edhe në recesione. Në vitet 2022-2023, banka centrale amerikane i rriti ndjeshëm normat dhe inflacioni vërtet u ul, pa një rritje të konsiderueshme të papunësisë dhe pa ngadalësim ekonomik.
Në bisedën me gazetarët, Goolsbee lëshoi të kuptohej se mund të nevojitet më shumë sesa vetëm rritja e vetme shtesë që politikëbërësit, si grup, parashikuan javën e kaluar për këtë vit. Ai përmendi edhe shenja se investimet e vrullshme në qendrat e të dhënave për inteligjencën artificiale po e shtyjnë lart inflacionin, prova sipas tij se roli i kërkesës së fortë është i pranishëm bashkë me goditjen e ofertës nga nafta. Nëse inflacioni vjen kryesisht nga goditjet e ofertës, tha Goolsbee, atëherë vetëm një rritje tjetër mund të ishte e mjaftueshme.
Të dy zyrtarët nuk kanë votë për vendimet e Fed-it mbi normat gjatë këtij viti, por marrin pjesë në mbledhjet ku diskutohen ndryshimet. Goolsbee do të ketë votë vitin e ardhshëm, Collins në 2028.
Gurë kalldrëmi të shkulur nga Parku Rinia, gaz lotsjellës dhe mbi 100 të arrestuar: protestat kundër qeverisë në Shqipëri hynë në ditën e shtatë pa asnjë shenjë qetësimi. Kryeministri Rama i quan pjesë të një sulmi të koordinuar, ndërsa protestuesit fajësojnë policinë për dhunën.

