Dy dekada pas hapjes së departamenteve për krime lufte në Serbi, në bankën e të akuzuarve kanë përfunduar kryesisht zyrtarë të nivelit të poshtëm, ndërsa komandantët me përgjegjësinë më të madhe kanë mbetur jashtë proceseve, sipas drejtorit të Fondit për të Drejtën Humanitare në Kosovë.

Në Serbi, personat e dënuar për krime lufte kanë qenë kryesisht oficerë të rangut të ulët, e jo ata që mbanin përgjegjësinë më të madhe. Kështu e ka përshkruar bilancin e drejtësisë për krimet e luftës Bekim Blakaj, drejtor i Fondit për të Drejtën Humanitare në Kosovë, në një analizë të Radios Evropa e Lirë për proceset gjyqësore për krimet e luftës në ish-Jugosllavi.
Të dhënat e autoriteteve serbe, të cituara në këtë analizë, tregojnë se nga themelimi i departamenteve për krime lufte në vitin 2003 janë ngritur 270 aktakuza. Nga këto procese, 112 persona janë dënuar, ndërsa 29 të tjerë janë liruar.
Numrat, sipas një raporti të Fondit për të Drejtën Humanitare të vitit 2024, nuk i përgjigjen realitetit të krimeve. Raporti vlerëson se numri i rasteve të hapura në Serbi ndaj serbëve për krime të kryera ndaj shqiptarëve të Kosovës nuk është në përpjesëtim me shkallën dhe përmasat e krimeve.
Rruga e dytë ka mbetur ajo e gjykatave në Kosovë. Që nga ndryshimet ligjore të vitit 2022, në Kosovë janë të mundshme edhe gjykimet në mungesë, një instrument që lejon vijimin e procedurave edhe kur të akuzuarit nuk janë të arritshëm për organet e drejtësisë. Sipas Fondit për të Drejtën Humanitare, deri në shkurt të vitit 2025 janë ngritur 15 aktakuza në mungesë ndaj 73 pjesëtarëve të forcave serbe.
Pas vitesh pritjeje, mosmarrëveshja për qindra miliona euro të paguara nga buxhetet komunale arriti në fazën e parë dëgjimore. Drejtori ekzekutiv i AKK-së, Sazan Ibrahimi, thotë se niveli qendror as që u paraqit.

