Kostoja e borxhit shtetëror shpërthen: nivelet më të larta që nga kriza e vitit 2008

Kostot e huamarrjes së qeverive në disa nga ekonomitë më të mëdha të botës u ngjitën të hënën në nivelet më të larta që nga kriza financiare e vitit 2008 — dhe në disa raste edhe më herët. Shkaku, sipas analizës së tregut, është frika e investitorëve se kriza në Lindjen e Mesme do ta mbajë inflacionin ngjitur për një kohë të gjatë.

Shqetësimet për rritjen e çmimeve dhe për shpenzimet publike rënduan koston e borxhit të emetuar nga Parisi, Berlini, Uashingtoni, Tokio dhe Londra. Investitorët frikësohen se rritja e çmimeve do të detyrojë bankat qendrore t'i shtrëngojnë edhe më tej politikat monetare, prandaj kërkojnë një kthim më të lartë për të mbajtur borxhin qeveritar.

Në Francë, yield-i (norma e interesit) i obligacioneve 30-vjeçare u ngjit në nivelin më të lartë që nga shtatori i vitit 2008, në 4,8558%, me një rritje prej një pike bazë (0,01 pikë përqindjeje), sipas të dhënave të LSEG. Yield-i 10-vjeçar francez arriti kulmin që nga qershori i vitit 2009, në 4,0516%, po ashtu me një pikë bazë rritje. Obligacioni ekuivalent gjerman u ngjit në yield-in më të lartë që nga viti 2011, në 3,2138%, me 1,5 pikë bazë rritje.

Tregjet e parasë tregojnë se ekziston pothuajse 85% gjasë që Banka Qendrore Evropiane të rrisë normat e interesit në shtator.

Presioni vjen edhe nga nafta. Kriza e vazhdueshme në Lindjen e Mesme i çoi çmimet e naftës 6% më lart javën e kaluar, ndërsa nafta Brent u shtrenjtua sërish të hënën, teksa SHBA-ja dhe Irani mundoheshin t'i jepnin fund konfliktit. Presidenti amerikan Donald Trump kërcënoi përsëri se do të bombardojë Omanin nëse ai "del në rrugë" ("gets in the way") të përpjekjeve të tij për t'i dhënë fund luftës.

Në Shtetet e Bashkuara, kostoja e huamarrjes afatgjatë shtetërore arriti nivelin më të lartë që nga kriza financiare: yield-i i thesarit 30-vjeçar u ngjit në 5,29%, kulmin që nga viti 2007 — pikërisht viti i ngërçit të kredisë që i parapriu krizës së 2008-ës. Ranë gjithashtu çmimet e obligacioneve qeveritare të Britanisë dhe Italisë, të cilat bien kur yield-et rriten.

Në Japoni, yield-i i obligacioneve qeveritare 10-vjeçare arriti nivelin më të lartë të tri dekadave, teksa investitorët presin që Banka e Japonisë të detyrohet t'i rrisë normat e interesit qysh në shtator, në përpjekje për të mbajtur vlerën e jenit. Yield-i 10-vjeçar japonez (JGB) u ngjit në 2,93%, kulmin që nga shtatori i vitit 1996, para se të tërhiqej lehtë pasi raporti i fundit i BPV-së së Japonisë tregoi se rritja ishte më e dobët se pritjet në periudhën prill-qershor.

Axel Rudolph, kryeanalist teknik në IG, e përmblodhi dilemën e Tokios: "Dobësia këmbëngulëse e jenit dhe presionet inflacioniste po e forcojnë argumentin për veprim, ndërsa pasiguria se si qeveria do të financojë uljen e propozuar të taksës mbi ushqimin shton një shtresë tjetër shqetësimi fiskal. Tregu japonez i obligacioneve po bëhet qartazi më pak falës, dhe BoJ-ja mund të detyrohet së shpejti të zgjedhë midis mbështetjes së një ekonomie të brishtë dhe frenimit të inflacionit."