ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Një ditë pas njoftimit të Donald Trumpit për marrëveshjen e sigurisë, udhëheqësit danezë dhe grenlandezë folën me optimizëm të përmbajtur, ndërsa zyra e kryeministres Mette Frederiksen kujtoi se pa miratim parlamentar marrëveshja nuk mund të zbatohet.
Marrëveshja e sigurisë mes Shteteve të Bashkuara, Danimarkës dhe Grenlandës pritet të nënshkruhet të martën në Nju Jork, gjatë ditëve kur liderët botërorë mblidhen për Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Këtë e bënë të ditur dy zyrtarë amerikanë për CBS News.
Reagimet nga Kopenhaga dhe Nuuku erdhën një ditë pas njoftimit të presidentit amerikan Donald Trump, i cili tha të premten se siguroi një marrëveshje që i jep SHBA-së "kontroll të përhershëm mbi sigurinë, dhe mbi të gjitha nevojat e tjera, në Grenlandë, duke adresuar plotësisht TË GJITHA shqetësimet tona të shumta amerikane". Toni i udhëheqësve danezë dhe grenlandezë ishte optimist, por i matur.
Zyra e kryeministres daneze, Mette Frederiksen, theksoi se nevojitet ende veprim parlamentar nga qeveria daneze dhe ajo grenlandeze përpara se marrëveshja të mund të hyjë në fuqi.
Ministri i Jashtëm danez, Lars Løkke Rasmussen, shkroi të shtunën në mëngjes në Instagram: "Java e ardhshme mund të jetë një javë e mirë … për Grenlandën, Danimarkën dhe Shtetet e Bashkuara njësoj". Ai shtoi: "Një periudhë pasigurie shpresojmë të zëvendësohet me një marrëveshje detyruese që forcon sigurinë në Arktik dhe në Atlantikun e Veriut, dhe kështu edhe sigurinë tonë të përbashkët brenda NATO-s dhe Evropës, duke respektuar vijat e kuqe të Mbretërisë".
Udhëheqësi i qeverisë së Grenlandës, Jens-Frederik Nielsen, u shpreh i lumtur me marrëveshjen, e cila sipas tij "u shërben jo vetëm sigurisë sonë kolektive, por edhe zhvillimit të vazhdueshëm këtu në vend". Ministri i Jashtëm i Grenlandës, Múte B. Egede, tha se është i kënaqur që "tani kemi një marrëveshje brenda mundësive". Në një deklaratë për transmetuesin danez TV2, ai shtoi: "Ka marrë pak kohë". Dhe më tej: "Jam i kënaqur që më në fund kemi një produkt përfundimtar brenda mundësive. Dhe është koha".
As Danimarka dhe as Grenlanda nuk konfirmuan në mënyrë eksplicite ndonjë nga specifikat e deklaratave të Trumpit dhe nuk dhanë detaje për përmbajtjen e marrëveshjes, as për të drejtat dhe detyrimet e palëve.
Sipas një zyrtari të Departamentit amerikan të Shtetit, SHBA-së i garantohet qasje e përhershme në ishull dhe e drejta e fluturimit mbi të, çka i mundëson ushtrisë amerikane të rrisë potencialisht numrin e bazave. I njëjti zyrtar tha se marrëveshja u bllokon shteteve jashtë NATO-s ngritjen e bazave ushtarake dhe u kufizon kundërshtarëve të Amerikës mundësinë e investimeve të ndjeshme në Grenlandë.
Aleanca e mirëpriti marrëveshjen. Një zëdhënës i NATO-s tha se ajo do të ndihmojë "të avancohet siguria, stabiliteti dhe bashkëpunimi në këtë rajon jetik", sipas raportimit të BBC News, partner i CBS News.
Trump ka thënë se me këtë marrëveshje Shtetet e Bashkuara do të nisin "menjëherë" procesin e zhvillimit të një prezence më të madhe ushtarake në territorin danez të pasur me minerale. Mbetet e paqartë se si ndryshon kjo marrëveshje nga marrëveshja e vjetër e sigurisë mes Danimarkës dhe SHBA-së, e cila tashmë u lejon amerikanëve vendosjen e forcave në Grenlandë.
Amerika ka mbajtur për një kohë të gjatë disa baza dhe instalime në territorin arktik gjatë Luftës së Ftohtë, para se ta pakësonte praninë e saj. Ajo ende operon Bazën Hapësinore Pituffik në veriperëndim të Grenlandës, e ndërtuar pas nënshkrimit të Traktatit për Mbrojtjen e Grenlandës mes SHBA-së dhe Danimarkës në vitin 1951. Baza mbështet operacione të paralajmërimit dhe mbrojtjes nga raketat, si dhe të mbikëqyrjes hapësinore, për SHBA-në dhe NATO-n.
Zyrtarë amerikanë, grenlandezë dhe danezë kanë negociuar në heshtje për muaj me radhë pas skenash. Për Trumpin, i cili pas kthimit në Shtëpinë e Bardhë i kërkoi Danimarkës t'ia shiste ishullin SHBA-së dhe nuk e përjashtoi marrjen e tij me forcë ushtarake, pakti vjen si një arritje e politikës së jashtme para zgjedhjeve të mesmandatit në Shtetet e Bashkuara. Grenlanda, me rreth 56.000 banorë, mbetet në qendër të kësaj gare gjeopolitike në Arktik.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.
