Kina, India dhe Moska kundërshtojnë ligjin amerikan për sanksionet ndaj Rusisë

Reagimi ndaj ligjit amerikan për sanksionet ndaj Rusisë erdhi i shpejtë dhe i prerë: dy blerësit më të mëdhenj të karburantit rus, Kina dhe India, dhe vetë Moska u ngritën kundër masave brenda pak orësh pasi Kongresi i SHBA-së i miratoi ato mbrëmjen e të mërkurës.

Ligji parashikon sanksione të detyrueshme ndaj udhëheqjes së Moskës, sektorit energjetik, industrisë së mbrojtjes dhe ndaj sistemit detar të transportit të karburantit rus nën embargo, i njohur si "flota fantazmë". Përveç kësaj, ai i jep presidentit Donald Trump kompetencën të vendosë sanksione 100 për qind ndaj pesë blerësve më të mëdhenj në botë të këtij karburanti, një instrument që ka shqetësuar edhe aleatët e Uashingtonit.

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, u tha gazetarëve të enjten se ligji "hyn në kategorinë e veprimeve jomiqësore, dhe sigurisht vendosja e çdo sanksioni shtesë nga SHBA-të pa dyshim do të komplikonte përpjekjet për të gjetur një zgjidhje paqësore në Ukrainë".

Nga Nju Delhi, Ministria indiane e Punëve të Jashtme kujtoi se India i kishte shprehur më parë "shumë qartë" pasojat e mundshme të këtyre masave për marrëdhënien e vendit me Uashingtonin dhe deklaroi se do të marrë "të gjitha masat e nevojshme për të mbrojtur interesat e tij tregtare dhe ekonomike".

Kundërshtimi më i mprehtë erdhi nga Pekini, që i cilësoi masat si "juridiksion me dorë të gjatë" të paligjshëm. Zëdhënësi i Ministrisë kineze të Punëve të Jashtme, Guo Jiakun, theksoi se marrëdhëniet tregtare të Kinës nuk janë "subjekt i ndërhyrjes ose shtrëngimit nga asnjë palë e tretë".

Pse janë pikërisht këto kryeqytete në vijën e zjarrit, e tregojnë të dhënat e organizatës jofitimprurëse Centre for Research on Energy and Clean Air, me bazë në Helsinki: prej vitit 2022, Kina ka blerë 50 për qind të eksporteve të naftës bruto ruse, India 37 për qind, Turqia 5 për qind dhe Bashkimi Europian 5 për qind. I njëjti bllok ka qenë njëkohësisht blerësi më i madh i gazit të lëngshëm rus, me 49 për qind, dhe i gazit rus nëpër tubacione, me 32 për qind.

Ky detaj shpjegon edhe pse ligji ka shkaktuar nervozizëm në Bruksel. Kritikët e tij argumentojnë se teksti i lë Trumpit shumë hapësirë për të dhënë përjashtime për përkrahës të madh të Rusisë, si Kina, me të cilën Uashingtoni kërkon marrëveshje tregtare më të gjera, ose, anasjelltas, për t'u hakmarrë ndaj aleatëve amerikanë që i shkaktojnë pakënaqësi, si Bashkimi Europian, duke u bazuar në blerjet e naftës dhe gazit nga disa vende anëtare, si Sllovakia dhe Hungaria. Komisioni Europian nuk ka komentuar publikisht mbi legjislacionin.

Hapi vendimtar mbetet në Shtëpinë e Bardhë: Trump nuk ka thënë nëse do ta firmosë ligjin, ndërsa Wall Street Journal raportoi të enjten, duke iu referuar Shtëpisë së Bardhë, se ai ka për qëllim ta bëjë këtë.