Kiir shpërndan qeverinë e Sudanit të Jugut dhe mbetet i vetmi në pushtet para zgjedhjeve

Në Jubë, pika kontrolli dhe rrugë të bllokuara rreth kompleksit qeveritar shoqëruan ditën në të cilën Sudani i Jugut zgjohej pa qeveri, pa nënpresidentë dhe pa parlament. Personeli i sigurisë ka marrë urdhër të qëndrojë në gatishmëri të shtuar për tre ditë, sipas raportimit të agjencisë AFP.

Presidenti Salva Kiir nënshkroi të martën dekretin që shpërndau qeverinë tranzitore të unitetit dhe emëroi një administratë të përkohshme, ndërsa vendi përgatitet për zgjedhjet e para kombëtare në historinë e tij. Dekreti, i lexuar nga transmetuesi publik, largoi të gjithë nënpresidentët, ministrat dhe administratorët lokalë dhe shpërndau kuvendin kombëtar dhe asambletë e shteteve.

Sistemi gjyqësor dhe institucionet e sigurisë mbeten në fuqi. Kiir, sipas dekretit, qëndron në detyrë "during the election period until the next elected president assumes office", pra gjatë periudhës zgjedhore derisa presidenti i ardhshëm i zgjedhur të marrë detyrën.

Vendimi i dha fund rregullimit të ndarjes së pushtetit të ngritur me marrëveshjen e paqes të vitit 2018, që ndaloi vite lufte civile, dhe ngriti shqetësime se Kiir mund të ushtrojë tani pushtet të pakontrolluar. Një ditë më parë, parlamenti kishte miratuar ndryshimet në Ligjin Kombëtar për Zgjedhjet, që i lejuan Kiirit të mbetet në pushtet gjatë periudhës zgjedhore dhe njëkohësisht hoqën të gjithë nënpresidentët, të emëruar sipas marrëveshjes së 2018-ës.

Ndryshimet nënkuptojnë se Sudani i Jugut mund të shkojë drejt zgjedhjeve të 22 dhjetorit pa përfunduar më parë një kushtetutë të përhershme apo regjistrimin e popullsisë, dy procese që më herët ishin të lidhura me tranzicionin. Aleanca kryesore opozitare i ka refuzuar ndryshimet.

Amnesty International, organizatë e njohur për të drejtat e njeriut, e quajti dekretin e Kiirit një "decisive step", hap vendimtar drejt zgjedhjeve të para në histori të vendit. Por drejtori i saj rajonal për Afrikën Lindore dhe Jugore, Tigere Chagutah, u bëri thirrje autoriteteve "ensure that a conducive environment exists for people to vote and stand in elections", pra të garantojnë një mjedis të përshtatshëm që qytetarët të votojnë dhe të kandidojnë.

Analistët paralajmërojnë se ndryshimet i dhanë Kiirit kontroll të pakufizuar. "Kiir will be the only person in power, without vice-presidents, without the executive, without the parliament", pra Kiir do të jetë personi i vetëm në pushtet, pa nënpresidentë, pa ekzekutiv, pa parlament, i thanë agjencisë AFP juristi Michael Wani, ish-anëtar i komisionit për hartimin e kushtetutës.

Analisti i pavarur Machot Amuom foli për AFP-në për shumë "ambiguity", paqartësi, në ndryshimet ligjore. "The new law gives the president full powers … He can decide even not to go for elections for another year or another two years", tha Amuom, duke shpjeguar se ligji i ri i jep presidentit kompetenca të plota dhe se ai mund të vendosë edhe të mos shkojë në zgjedhje për një apo dy vjet të tjera.