Pas rikthimit të luftimeve më të ashpra prej vitesh mes hutive dhe qeverisë së njohur ndërkombëtarisht, mbi 900 njerëz janë vrarë ose plagosur dhe të paktën 5.000 familje kanë braktisur shtëpitë brenda më pak se një jave. OKB-ja paralajmëron se zhvendosja po rritet "orë pas ore".

Në orën pesë të mëngjesit, Aman Murshed mori fëmijët dhe u nis në këmbë. Kishte më shumë se pesë vjet që jetonte e zhvendosur në një kamp në zonën el-Kadaha të Taizit, por luftimet shpërthyen pranë kampit dhe rruga e vetme ishte largimi.
"Prioriteti i vetëm ishte të merrnim fëmijët dhe të largoheshim sa më shpejt, sepse çdo vonesë mund të thoshte vdekje. Ishte rreth orës 5 të mëngjesit dhe nuk kishte makina në kamp apo në zonën përreth, sepse ndodhet në vijën e frontit. Kështu, ecëm më shumë se dy kilometra derisa gjetëm një kamionçinë që na solli falas në këtë kamp", tregoi Murshed, nënë e pesë fëmijëve, në të 50-at, në një rrëfim për Al Jazeera English.
Historia e saj është një nga mijëra. Brenda më pak se një jave luftimesh të rinovuara, mbi 900 njerëz janë vrarë ose plagosur dhe të paktën 5.000 familje kanë braktisur shtëpitë. Betejat mes hutive dhe qeverisë së njohur ndërkombëtarisht të Jemenit rishpërthyen këtë muaj, me përleshjet më të ashpra prej vitesh.
Të premten, hutitë morën nën kontroll të gjithë bregdetin e Detit të Kuq, duke përfshirë Mokën dhe pjesët e fundit që u kishin shpëtuar, çka shkaktoi panik në zonat nën kontrollin qeveritar dhe një zhvendosje masive. Sipas Kombeve të Bashkuara, zhvendosja "po rritet në mënyrë alarmante orë pas ore". Zyra e OKB-së për Koordinimin e Çështjeve Humanitare (OCHA) raportoi se të paktën 46.000 njerëz në Jemen kanë ikur nga shtëpitë e tyre që nga shpërthimi i përleshjeve të reja javën e kaluar.
Për banorët e kampeve, ky është rikthim në një makth që mendonin se kishte mbaruar. "Katër vitet e fundit ishin të qeta dhe shpresat tona për t'u kthyer në shtëpi u forcuan. Por papritur, luftimet shpërthyen pranë kampit tonë tri ditë më parë dhe u gjendëm sërish duke ikur drejt një destinacioni të panjohur", tha Murshed.
Ajo pati kohë të merrte vetëm pak batanije dhe dyshekë, duke lënë pas pjesën më të madhe të gjësendeve. Më rëndë i erdhi braktisja e bagëtive, burimi kryesor i të ardhurave dhe i sigurisë për familjen. "Gjatë zhvendosjes së mëparshme, arrita t'i marr bagëtitë me vete. Por këtë herë, m'u desh t'i lija pas dhe jam e sigurt se u vranë në luftime", tha ajo.
Murshed përfundoi në kampin el-Malika, në rrethin el-Maafer të Taizit, ku kishte të afërm, por familja e saj nuk ka strehim të përshtatshëm. "Ata e kuptojnë vuajtjen tonë dhe do të na ndihmojnë të vendosemi", tha ajo. Tani po përpiqet të ngrejë një strehë bazë nga shtylla druri dhe një mushama të dhuruar nga fqinjët. Ushqim nuk ka: "Dikur shpresonim të ktheheshim në shtëpi, por sot shpresojmë vetëm të marrim sendet bazë që lamë pas në kampin e mëparshëm. Këtu nuk kemi ushqim dhe mbështetemi te fqinjët që të ndajnë me ne një ose dy vakte çdo ditë. M'u desh t'i lija të gjitha ushqimet pas."
Qindra familje të tjera nga i njëjti kamp u shpërndanë në çdo drejtim. Disa u strehuan te të afërmit ose miqtë, të tjerë kërkuan një kamp tjetër që mund të kishte vend. Shumë prej tyre i kalojnë ditët nën hijen e pemëve, duke u përpjekur t'i shpëtojnë vapës së mesditës.
Ahmed Abduljaleel, në të 40-at, u largua herët në mëngjesin e së premtes nga kampi i tij në rrethin Xhebel Habashi dhe tani ndodhet në kampin el-Ghazalija, në rrethin el-Maafer. Ndihma, thotë ai, nuk ka mbërritur. "Vuajtja jonë është e qartë, por organizatat humanitare nuk kanë ardhur ende te ne për të parë se vetëm gratë dhe fëmijët flenë nën mushama plastike dhe përdorin banjat, ndërsa burrat flenë jashtë. Të gjithë e ndajmë dhimbjen e një mungese të rëndë ushqimi", tha ai.
Përmasat e krizës ishin të mëdha edhe para këtij rikthimi të luftimeve. Sipas Planit të Nevojave dhe Reagimit Humanitar për Jemenin 2026, të publikuar nga platforma ReliefWeb e OCHA-s, rreth 22,3 milionë njerëz nga një popullsi e përgjithshme prej afërsisht 35 milionësh kanë nevojë për ndihmë humanitare dhe shërbime mbrojtjeje, mes tyre 5,2 milionë të zhvendosur brenda vendit.
Ministria e Mbrojtjes e Serbisë promovoi një dokumentar që lartëson korpusin e Prishtinës, njësinë dy komandantët e së cilës u dënuan në Hagë për krime lufte. Në premierën në Nish ishte i pranishëm edhe njëri prej tyre, Vlladimir Llazareviqi.

