"Është shkundur shtëpia, themeli ka lëvizur": kështu e përshkroi para gjykatës një banore e Varagës natën e sulmit ndaj kanalit Ibër-Lepenc. Në të njëjtën seancë, trupi gjykues miratoi dëshmitarët e propozuar nga mbrojtja, pavarësisht kundërshtimit të prokurorit special.

Një detonim aq i fuqishëm sa e bëri të mendonte se ishte tërmet: kështu e kujton një banore e fshatit Varagë të Zubin Potokut natën e 29 nëntorit 2024, kur shpërtheu kanali i Ibër-Lepencit. Ajo dëshmoi të martën në Gjykatën Themelore në Prishtinë, si dëshmitare nga pala e dëmtuar, në gjykimin ndaj tre të akuzuarve për sulmin.
"Kam qenë e shtrirë në shtëpinë time, nuk ka qenë askush në shtëpi. Nuk mund ta saktësoj kohën, por më kujtohet detonim shumë i madh, mendoj që ka qenë errësirë. Kur kam dalë dhe kam parë që një sasi e madhe e ujit vinte drejt shtëpisë sime, veturat janë ardhur shkaku i ujit. Shtëpia ime ndodhet përfundi rrugës magjistrale, ndërsa ngjarja ka ndodhur mbi rrugën magjistrale. Detonimi ka qenë i madh, është shkundur shtëpia, themeli ka lëvizur si dhe qynga e shporetit ka dalë nga vendi dhe në ato momente kam menduar mos është ndonjë tërmet. Kam dalë në dritare të shoh se çka ka ndodhur, pasi që kam dëgjuar eksplozivin, kam parë ujin shumë sasi të madhe, sepse ajo ndodhet në afërsi të shtëpisë sime, kam thirrur nënën në telefon, kam kërkuar ndihmë që të vijë dhe të shohë se çka po ndodh", tha ajo.
Kur prokurori special Bekim Kodraliu e pyeti nëse ishte frikësuar, përgjigjja e saj ishte e shkurtër: "Po, shumë, sepse kam qenë vetëm në shtëpi".
Sipas dëshmitares, dëmet nuk u kufizuan te shtëpia. Ajo tregoi se u dëmtuan edhe stalla dhe toka bujqësore e familjes, ndërsa e vetmja ndihmë që morën erdhi nga kryetari i komunës. "Ekzistojnë edhe fotografitë. Nuk mund ta di saktë sa ka qenë dëmtimi, mirëpo ne kemi pasur edhe stalla të cilat janë dëmtuar, jemi marrë edhe me bujqësi është dëmtuar edhe toka bujqësore. Ne në ato momente kemi kërkuar ndihmë, vetëm kryetari i komunës na ka ndihmuar me shumë të hollash prej 1 mijë e 300 euro. Nuk është që na është kompensuar dëmi, por në ato momente na ka ndihmuar", deklaroi ajo. E pyetur nëse kërkon kompensim nga personat që dyshohet se e kryen veprën, ajo u përgjigj "jo".
Pas dëshmisë, seanca u zhvendos te beteja procedurale mes mbrojtjes dhe prokurorisë. Millosh Deloviq, avokati i të pandehurit Dragisha Viçentijeviq, kërkoi që para gjykatës të dalë eksperti i FBI-së. "Mbesim që të dëgjohet eksperti i FBI-së", tha ai.
Prokurori Kodraliu e kundërshtoi. "Ne si prokurori i kundërshtojmë propozimet e palës mbrojtëse për arsye se në këtë hetim penal kanë qenë të angazhuar edhe partnerët ndërkombëtarë, kështu që gjatë fazës së hetimeve kemi ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për ndriçimin e plotë të kësaj çështje penale. Kemi intervistuar edhe dëshmitarë të tjerë edhe të dyshuar të tjerë dje nga të gjitha provat që kemi siguruar, kemi vërtetuar përtej dyshimit të bazuar që këta dy të pandehur janë kryerësit e kësaj vepre penale. Çdo dëshmitar tjetër nga pala mbrojtëse do ta prolongojë procedurën penale", tha ai.
Deloviq nuk u tërhoq. Sipas tij, eksperti i FBI-së kishte deklaruar se gjurmët e çizmeve të klientit të tij përputheshin me baltën në vendin e shpërthimit, prandaj mbrojtja do të donte ta pyeste drejtpërdrejt. "Ai ekspert supozohet që ka vërtetuar se toka përtej kanalit nga çizmet e gjetura në shtëpi po përputhen. Që është e rëndësisë së lartë që ky ekspert të dëgjohet sepse ne si mbrojtje kemi shumë pyetje në lidhje me këtë raport", tha avokati.
Në të njëjtën linjë foli edhe Nebojsha Vlajiq, avokati që përfaqëson të pandehurin Jovan Viçentijeviq. Ai kujtoi praktikën e gjykatave ndërkombëtare: "Kur në Tribunalin e Hagës mbrojtja propozon dëshmitarë, gjyqtari parashtron vetëm dy pyetje: sa dëshmitarë keni dhe sa kohë ju duhet, nuk ka çka të aprovojë këtu prokurori publik." Vlajiq tha se dëshmitarët i kishte propozuar që në fazën e hetimeve dhe sërish me një parashtresë të dorëzuar më 16 mars, bashkë me adresat dhe prova të tjera. Ai propozoi tre dëshmitarë: dy të afërm të Jovan Viçentijeviqit, te të cilët, sipas avokatit, i pandehuri ndodhej në kohën kritike, si dhe një person që ka market në lagjen pranë shtëpisë, ku i pandehuri, sipas mbrojtjes, kishte shkuar në atë kohë.
Kryetari i trupit gjykues, Vesel Ismaili, i dha të drejtë mbrojtjes. "Lidhur me propozimin trupi gjykues unanimisht merr vendim, aprovohen propozimet e mbrojtësve për dëshmitarë", shpalli ai.
Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës (PSRK) ka ngritur aktakuzë ndaj vëllezërve Dragisha dhe Jovan Viçentijeviq dhe ndaj Igor Dimoviq. Sipas aktakuzës, rreth orës 18:50 më 29 nëntor 2024, vëllezërit Viçentijeviq vendosën rreth 20 kilogramë eksploziv për përdorim ushtarak, të llojit trinitrotoluen, në brendësi të kanalit Ibër-Lepenc, infrastrukturë publike që shërben për furnizim me ujë të pijshëm dhe për nevojat e Korporatës Energjetike të Kosovës (KEK) për prodhimin e energjisë elektrike.
Prokuroria pretendon se të akuzuarit vepruan së bashku me persona ende të panjohur, pas një marrëveshjeje paraprake, me qëllim frikësimin serioz të popullsisë dhe rrezikimin e rendit kushtetues e të sigurisë së Republikës së Kosovës. Sipas PSRK-së, ata shkaktuan rrezik serioz për jetën dhe sigurinë e popullsisë dhe dëmtuan infrastrukturën kritike, ndërsa dëmi material ndaj Ibër-Lepencit llogaritet në 376 mijë e 774 euro e 70 centë. Të akuzuarit gëzojnë prezumimin e pafajësisë derisa gjykata të vendosë ndryshe.
Gjykimi vazhdon më 19 tetor, në orën 13:15.
Pas vitesh pritjeje, mosmarrëveshja për qindra miliona euro të paguara nga buxhetet komunale arriti në fazën e parë dëgjimore. Drejtori ekzekutiv i AKK-së, Sazan Ibrahimi, thotë se niveli qendror as që u paraqit.

