Hutitë pushtojnë dy ishuj strategjikë në Detin e Kuq, alarm për naftën botërore

Dy ishuj në Detin e Kuq, Hanish i Madh dhe Hanish i Vogël, kanë kaluar nën kontrollin e rebelëve hutitë, grupit militant jemenas të përkrahur nga Irani, duke i dhënë grupit një levë të re mbi një nga korridoret më të ngarkuara detare në botë. Ishujt shtrihen 160 kilometra në verilindje të pikës së ngushtë të Bab al-Mandabit, kanalit që lidh Detin e Kuq me oqeanin e hapur dhe me tregjet kyçe aziatike të Arabisë Saudite.

Marrja e ishujve është hapi më i fundit i një avancimi të shpejtë përgjatë bregdetit jemenas të Detit të Kuq, pasi hutitë kishin pushtuar më parë portin e Mokës dhe ishullin Perim brenda ngushticës së Bab al-Mandabit. Ritmi i këtij avancimi ka lënë qeverinë jemene të përkrahur nga sauditët në përpjekje për të rimarrë territoret e humbura gjatë ditëve të fundit.

Në të njëjtën kohë, Rijadi po përballet me goditje ndaj një tubacioni kritik të naftës nga militantë të lidhur me Iranin në Irak. Kërcënimet hutite i kanë mbajtur autoritetet saudite në gatishmëri të lartë, me alarme ajrore që ndizen çdo ditë në të gjithë vendin. Një seri sulmesh të kryera nga grupi militant me raketa balistike dhe dronë plagosi 13 civilë të hënën.

Kostoja njerëzore brenda Jemenit është rritur me shpejtësi. Organizata Ndërkombëtare për Migracionin bëri të ditur të hënën se pothuajse 94.000 persona në Jemen kanë braktisur banesat e tyre pasi luftimet mes rebelëve hutitë dhe forcave qeveritare u përshkallëzuan këtë muaj. Komiteti Ndërkombëtar i Shpëtimit tha se rreth 200 shkolla në pjesën jugperëndimore të Jemenit janë shndërruar në strehimore për të thithur fluksin e familjeve të zhvendosura. Mbi 2.000 persona raportohet se kanë kaluar detin drejt Xhibutit. Avancimi i hutitëve i lë ata vetëm 32 kilometra larg një baze ushtarake amerikane në Xhibuti, në anën tjetër të ngushticës.

Fronti i dytë i krizës është energjia. Të hënën ekspertët paralajmëruan se mbyllja e tubacionit saudit lindje-perëndim, i cili ka qenë thelbësor për zhvendosjen e naftës nga ngushtica e Hormuzit drejt nyjës eksportuese të Janbusë në Detin e Kuq, do të shtojë presionin mbi dërgesat saudite dhe mbi furnizimin global. Zyrtarët kanë vlerësuar se riparimi i plotë i tubacionit mund të zgjasë javë të tëra.

"Pyetja e madhe për tregtarët tani është kohëzgjatja e ndërprerjes lindje-perëndim. Çdo ndërprerje e zgjatur dhe humbja përkatëse e furnizimit mund t'i shtyjnë lehtësisht çmimet në një nivel më të lartë", u shpreh Tim Waterer, kryeanalist i tregut në KCM Trade.

Kompania e kërkimeve Rystad Energy njoftoi të hënën se nga fundi i gushtit nëpër tubacion dhe nga porti i Janbusë kanë kaluar mesatarisht 2,6 deri në 4 milionë fuçi naftë në ditë, një volum që tani rrezikon të "zhduket nga tregu". Janiv Shah, nënkryetar për tregjet e naftës në Rystad Energy, vuri në dukje se kërcimi i fundit i çmimeve të naftës Brent dëshmoi se tregu po reagonte ndaj "një humbjeje të konsiderueshme të furnizimit". Sipas tij, inventarët saudite mund të mbajnë eksportet në ditët në vijim, por ky ekuilibër mund të "ndryshojë shpejt".