Hungaria zgjedh president gjyqtarin që Orbani e shkarkoi dikur nga Gjykata e Lartë

Njeriu që qeveria e Viktor Orbanit e largoi dikur nga kreu i Gjykatës së Lartë do të bëhet presidenti i ardhshëm i Hungarisë. Parlamenti hungarez e konfirmoi të martën Andras Bakën, ish-kreun e Gjykatës së Lartë dhe kritik të ish-kryeministrit Orban, në krye të shtetit.

Asambleja Kombëtare votoi me votë të fshehtë, duke e mbështetur Bakën me 140 vota pro, gjashtë kundër dhe asnjë abstenim. Ai do ta marrë detyrën më 19 gusht.

Baka, 73 vjeç, ishte propozuar të shtunën nga partia Tisza, e cila mban një shumicë kushtetuese prej më shumë se dy të tretave të parlamentit. Gjatë procesit të nominimit, ligjvënësit e Tiszës thanë se përvoja e tij do të përfaqësonte "një aset të rëndësishëm" ndërsa partia hedh "themelet për rendin e ri kushtetues të Hungarisë".

Karriera e Bakës e bën emërimin veçanërisht simbolik. Ai shërbeu dy mandate si gjyqtar në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut në Strasburg përpara se të zgjidhej kreu i Gjykatës së Lartë të Hungarisë në vitin 2009. Dy vjet më vonë u largua nga detyra, pasi kritikoi publikisht reformat e qeverisë së Orbanit, të cilat sipas tij kërcënonin pavarësinë e gjyqësorit.

Vota u bojkotua nga partia opozitare Fidesz, e cila dominoi politikën hungareze deri në humbjen dërrmuese në zgjedhjet e prillit. Fidesz akuzon Tiszën se po përdor taktika autoritare për të riformësuar sistemin politik të vendit — një akuzë që partia në pushtet e mohon.

Baka zëvendëson ish-presidentin Tamas Sulyok, i emëruar nga Orbani, i cili u shkarkua nga posti disa javë më parë përmes një ndryshimi kushtetues. Ky largim është pjesë e fushatës së gjerë të Tiszës për të çmontuar strukturat e pushtetit të ndërtuara nga Orbani gjatë 16 viteve të tij në krye të qeverisë.

Me shumicën e saj, Tisza ka reformuar mediat, ka ngritur një task-forcë antikorrupsion dhe ka vendosur një kufi prej tetë vjetësh për mandatin e kryeministrit — një masë që praktikisht ia mbyll rrugën Orbanit për t'u rikthyer në detyrë.

Presidenca hungareze mban kryesisht kompetenca ceremoniale, me autoritet të kufizuar për të vënë veto apo për të referuar legjislacionin. Megjithatë, konfirmimi i Bakës shihet nga shumëkush si mohimi i radhës i trashëgimisë politike të Orbanit.