ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Një zyrtar i lartë iranian sinjalizon se Teherani është gati të rihapë Ngushticën e Hormuzit brenda një jave, nëse Uashingtoni lehtëson presionin ushtarak dhe ekonomik. Paralelisht, Donald Trump zbuloi se zyrtarët iranianë zhvilluan tri orë bisedime me të dërguarin e tij special, Steve Witkoff.
Nga shtatë kushte të rënda, në një afat shtatë ditësh. Një zyrtar i lartë iranian ka lënë të kuptohet se Teherani është i përgatitur të rihapë Ngushticën e Hormuzit brenda një jave, me kusht që Shtetet e Bashkuara të ndërmarrin hapa reciprokë për lehtësimin e presionit ushtarak dhe ekonomik ndaj Iranit.
Pozicioni i ri, i paraqitur nga një zyrtar iranian në Teheran fillimisht agjencisë japoneze të lajmeve Kyodo dhe më pas agjencisë Reuters, nënkupton zbutjen e një pjese të kushteve që Irani kishte vendosur më parë. Deri tani, Teherani kërkonte shtatë kushte paraprake të rënda për heqjen e bllokadës në ngushticë, mes tyre fundin e luftës amerikane "on all fronts" ("në të gjitha frontet") dhe një zotim të Uashingtonit për t'i dhënë fund çdo veprimi agresiv kundër Iranit, përfshirë sanksionet.
Sipas zyrtarit, Irani pret shenja nga Uashingtoni se është i gatshëm të kthehet në bisedime dhe të ndërmarrë hapa drejt përfundimit të bllokadës ushtarake të porteve iraniane, si edhe ndalimit të operacioneve ushtarake të lidhura me Ngushticën e Hormuzit. Në atë rast, Teherani do të rihapte rrugën detare strategjike brenda shtatë ditësh dhe do të kthehej në tryezën e negociatave.
I njëjti zyrtar pretendoi se pozicioni është miratuar nga udhëheqësi suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, dhe nga Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare. Por disa media iraniane të afërta me Gardën Revolucionare Islamike (IRGC) mohuan se është miratuar ndonjë pozicion i ri, çka nxjerr në pah përplasjet brenda Teheranit.
Kanali diplomatik, ndërkohë, ka nisur të lëvizë. Të martën, presidenti amerikan Donald Trump zbuloi se zyrtarë iranianë zhvilluan tri orë bisedime me të dërguarin special amerikan, Steve Witkoff, në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork. Trump tha se një takim i radhës do të mbahet shumë së shpejti. Witkoff u shpreh se ndihej shumë mirë pas takimit, i cili është kontakti i parë i këtij lloji nga takimi i zhvilluar në qershor në Zvicër, kur nënpresidenti amerikan JD Vance u takua me një delegacion iranian për të rënë dakord për një memorandum mirëkuptimi.
Zyrtarët iranianë konfirmuan se në takimin me Witkoff merrte pjesë ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, dhe që ai u ndërmjetësua nga diplomatë të Katarit. Diplomatët kishin kohë që testonin terrenin për bisedime të mundshme mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, me diplomacinë katareze në kontakt me Araghchin. Një takim mes presidentit iranian, Masoud Pezeshkian, dhe Trumpit u përjashtua kryesisht si tepër i rrezikshëm.
Në sallën e OKB-së, tensioni u shfaq hapur: pjesa më e madhe e delegacionit iranian u largua gjatë fjalimit të Trumpit të martën, pasi ai e përshkroi Iranin si "bullyn" e Lindjes së Mesme dhe organizatën terroriste numër një në Tokë. Trump deklaroi gjithashtu se ka një vendim të madh për të marrë: nëse do t'i shkatërrojë iranianët apo do të ndihmojë Iranin të bëhet një vend i madh. "Do I drive them into hell with no chance of survival and no hope of future greatness or generations?" ("A do t'i shtyj ata në ferr, pa shans për mbijetesë dhe pa shpresë për madhështi apo brezni të ardhshme?"), pyeti ai. Presidenti amerikan shtoi se pret që Irani të bëjë një marrëveshje menjëherë pas zgjedhjeve amerikane të gjysmëmandatit.
Në anën tjetër, Garda Revolucionare Islamike nxori një deklaratë në të cilën thuhej se nuk ka kundërshti mes zhvillimit të negociatave dhe zhvillimit të luftës në të njëjtën kohë, pozicion i përsëritur edhe nga kryenegociatori iranian, Mohammad Ghalibaf, në komente të dorëzuara në internet para parlamentit iranian. Në 48 orët e fundit, figura të tjera të larta iraniane kishin nxjerrë kushte paraprake.
Edhe një marrëveshje eventuale nuk do të nisë pa një nyje të komplikuar: ajo do të duhej të fillonte me një pajtim mes Iranit dhe Omanit për një rrugë të re të lundrimit tregtar në Ngushticën e Hormuzit, që kalon kryesisht nëpër ujërat iraniane. Vendet e Gjirit nuk e kanë mbështetur një marrëveshje të tillë. Arabia Saudite kërkonte të ishte nënshkruese dhe autorizuese e rrugës, ndërsa Irani insistonte se ajo duhet të miratohet vetëm nga Irani dhe Omani.
Presioni mbi Teheranin po rritet: bllokada amerikane e eksporteve të naftës iraniane po godet rezervat valutore dhe po ushqen inflacionin e brendshëm. Trump ka bërë thirrje vendeve të tjera që ta izolojnë Iranin ekonomikisht, duke kërkuar që të gjitha shtetet të pengojnë aterrimin e e avionëve civilë iranianë në aeroportet e tyre; diplomatë amerikanë kanë paralajmëruar Turqinë dhe Irakun që të përmbushin këtë kërkesë ose të përballen me sanksione.
Ndërkohë, shumë vende të Gjirit planifikonin t'i kërkonin Trumpit të bëjë presion mbi Izraelin për të përmbushur zotimet e tij sipas planit të paqes për tërheqjen nga Gaza. Pezeshkian pritet të mbajë fjalimin e tij para Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së të mërkurën.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.
