Greva e kontrollorëve të fluturimit trondit Norvegjinë, dymbëdhjetë dalin nga puna

"Grevë nuk do të ketë. Ne e garantojmë." Kështu ishte titulluar kundërshtimi publik i redaktorit të gazetës "Finansavisen", Trygve Hegnar, vetëm pak ditë përpara se kontrollorët e trafikut ajror në Norvegji të hidheshin në grevë. Dymbëdhjetë prej tyre janë tërhequr nga puna në raundin e parë të grevës dhe disa nisje janë anuluar tashmë.

Nga selia e "Finansavisen" në Smestad, në pjesën perëndimore të Oslos, Hegnar kishte shkruar se "vonesat e planifikuara për ditët e premte 21 deri të hënën 24 gusht do të anulohen". Sipas tij, ashtu si punonjësit e kabinës së SAS-it që arritën marrëveshje me punëdhënësin më herët këtë vit, edhe kontrollorët ajrorë do të merreshin vesh me Avinorin. Gjithçka tjetër, shkruante ai, ishte thjesht "teatër", dhe modeli norvegjez do ta zgjidhte çështjen.

Ndryshe nga ky parashikim, konflikti nuk u shua. Kontrollorët përshkruajnë një palë punëdhënëse që nuk dëgjon, ndërsa drejtuesja e organizatës së punëdhënësve Spekter, Anne Kari Bratten, i ka thënë televizionit TV2 se "nuk ka përjetuar kurrë të tillë".

Ndarja mes dy grupeve sindikale është thelbi i keqkuptimit. Punonjësit e kabinës që u pajtuan me SAS-in janë një grup me paga të ulëta, i organizuar përmes Fellesforbundet, sindikatës së fuqishme brenda konfederatës LO. Shoqata Norvegjeze e Kontrollorëve të Fluturimit (NFF) është diçka krejt tjetër: rreth 500 anëtarët e saj i përkasin një prej profesioneve më të paguara në Norvegji, me një pagë mesatare vjetore prej 1.462.920 koronash në vitin 2025, sipas statistikave të pagave të SSB-së.

NFF nuk është e lidhur me asnjë konfederatë të madhe si LO, YS apo Unio. Si një grup profesional i ngushtë, por shumë i rëndësishëm, ajo ka pasur muskuj për të negociuar kushte të mira pagese. E njëjta pavarësi do të thotë edhe se sindikata nuk ka atë vështrim mbi tërësinë që ka një organizatë e lidhur me një konfederatë më të madhe: NFF negocion për vete dhe për të vetët. Disa e përshkruajnë shoqatën si pak të rutinuar dhe të pamësuar me raundet e ndërmjetësimit.

Hegnar kishte pranuar se nuk e dinte se çfarë kërkonin konkretisht kontrollorët: "Modeli norvegjez. Çfarë kërkuan kontrollorët e fluturimit në korona dhe ëre? Nuk kemi ide", shkroi ai, duke këmbëngulur megjithatë se ata do të merrnin të njëjtën rritje page si të gjithë të tjerët, sipas modelit të sektorit udhëheqës të negociatave. Por ndërprerja e bisedimeve nuk erdhi për shkak të pagës.

"Kjo negociatë nuk ka pasur kurrë të bëjë me ekonominë. Ajo ka pasur të bëjë ndër të tjera me pushimet, fazën e jetës dhe kornizat për veprimtarinë e instruktorëve", i ka shkruar portalit E24 kryetari i NFF-së, Robert Gjønnes. Në një koment analitik të botuar në Norvegji argumentohet e kundërta: se pretendimi se nuk bëhet fjalë për ekonomi është i pasaktë, pasi kërkesat e kontrollorëve do t'i kushtojnë shtrenjtë Avinorit, dhe se pika kritike e mosmarrëveshjes janë pushimet.