Ai u dënua për rolin në një rrëmbim ku viktima u kërcënua me thikë dhe ujë të valë, por nuk do të kthehet në Kosovë. Gjyqtari i emigracionit Ian Boyes vlerësoi se, si rom dhe praktikisht pa shtetësi, ai rrezikon keqtrajtim atje.

Një burrë 39-vjeçar me prejardhje nga Kosova, i dënuar në Britani për 50 vepra penale dhe për rolin e tij në një rrëmbim me kërcënime me thikë e me ujë të valë, nuk do të dëbohet. Gjyqtari i emigracionit Ian Boyes pranoi apelin e Avdi Alijas dhe vlerësoi se, për shkak të përkatësisë rome dhe mungesës faktike të shtetësisë, ai rrezikon të keqtrajtohet nëse kthehet në Kosovë.
Alija mbërriti ilegalisht në Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2002, kur ishte 14 vjeç, i fshehur në pjesën e pasme të një kamioni. Gjykata dëgjoi se ai kishte lindur në Kosovë nga prindër romë, të cilët u vranë gjatë luftës së viteve 1998-1999, ndërsa shtëpia e familjes u shkatërrua.
Në vitet që pasuan, ai krijoi atë që gjyqtari Boyes, në një përmbledhje të çështjes, e quajti "rekord të gjerë dhe të gjatë kriminal": vjedhje me thyerje dhe vjedhje të tjera, posedim kokaine, drejtim automjeti në gjendje të dehur ose nën efektin e drogës.
Rasti më i rëndë daton në vitin 2018. Gjykata e shkallës së parë për çështjet e emigracionit në Newport, në Uellsin e Jugut, dëgjoi se Alija ishte pjesë e një bande që rrëmbeu një burrë dhe e detyroi të hipte në një makinë nën kërcënimin e thikës. Viktima u fut me forcë në banesën e vogël të Alijas, ku u mbajt i burgosur, u dhunua dhe u kërcënua se do të goditej me thikë e do t'i hidhnin ujë të valë nëse refuzonte të paguante 50 mijë paund.
Pas katër orësh e gjysmë, burri arriti të shpëtonte: shqelmoi një dritare me xham të dyfishtë dhe u hodh nga ballkoni i katit të dytë në oborrin poshtë. Ai mbeti me plagë në trup, qafë, duar dhe krahë dhe iu nënshtrua pesë ndërhyrjeve kirurgjikale gjatë tri javëve në spital.
Gjyqtari që e gjykoi rastin konstatoi se Alija kishte luajtur rol kyç në rrëmbim. Ai lejoi që banesa e tij të përdorej si burg i përkohshëm, hapi derën që viktima të futej me forcë brenda dhe dorëzoi një bluzë që u përdor për t'i lidhur këmbët. Për këtë u dënua me nëntë vjet burg për privim të paligjshëm të lirisë dhe me një vit shtesë për shkaktim të dëmtimeve të rënda trupore.
Në mars të vitit 2022, ministrja e atëhershme e Brendshme e Britanisë, Priti Patel, urdhëroi dëbimin e tij, me arsyetimin se ai përbënte rrezik për komunitetin. Alija e kundërshtoi urdhrin duke iu referuar Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ), por humbi: më 31 mars 2025 një gjykatë e shkallës së parë mbështeti vendimin e Patel. Ai apeloi sërish dhe çështja u rishqyrtua më 29 shtator nga gjyqtari Boyes, kur Alija ishte liruar tashmë nga burgu me kusht.
Pikërisht statusi i tij si rrezik për komunitetin i mbylli rrugën e azilit sipas Konventës së Gjenevës. Por ai u lejua të kundërshtonte dëbimin në bazë të neneve 2, 3 dhe 4 të KEDNJ-së, të cilat mbrojnë të drejtën për jetën dhe ndalojnë trajtimin poshtërues, skllavërinë dhe punën e detyruar.
Gjyqtari Boyes arriti në përfundimin se mungesa e dokumenteve që provojnë shtetësinë kosovare, e kombinuar me identitetin rom, do ta linte Alijan të ekspozuar ndaj keqtrajtimit. Në të njëjtin drejtim shkoi edhe dëshmitari ekspert Vebi Kosumi, i cili konkludoi se, nëse dëbohej në Kosovë, ai do të "përballej me diskriminim, shfrytëzim të mundshëm dhe abuzim".
Në arsyetimin e tij, gjyqtari ishte i prerë: "Çështja më e rëndësishme është se apeluesi është pa shtetësi. Për rrjedhojë, ai nuk mund të dëbohet. Nëse dëbimi do të bëhej në Kosovë, jam i bindur se ai do të përballej me trajtim në kundërshtim me nenin 3 të KEDNJ-së. Për aq sa më kërkohet të shprehem për këtë çështje, fakti që apeluesi do të përballej me trajtim në kundërshtim me nenin 3 përbën një rrethanë shumë bindëse dhe, si rrjedhojë, apeluesi nuk do të dëbohet."
Boyes gjeti arsye për qëndrimin e tij në Britani edhe në nenin 8 të Konventës, që mbron të drejtën për jetën private dhe familjare. "Duke marrë në konsideratë të gjitha rrethanat në tërësi, përfshirë qëndrimin e tij të gjatë në Mbretërinë e Bashkuar që nga fëmijëria, historinë e tij personale të pranuar, mungesën faktike të shtetësisë, dështimin e të gjitha verifikimeve për shtetësinë, përkatësinë e tij etnike rome, cenueshmërinë ndaj shfrytëzimit dhe varfërisë ekstreme, si dhe mungesën e ndonjë zgjidhjeje reale për këto vështirësi, jam i bindur se pasojat e dëbimit do të ishin jashtëzakonisht të rënda", shkroi ai, në rastin e raportuar fillimisht nga Daily Mail.
Pas vitesh pritjeje, mosmarrëveshja për qindra miliona euro të paguara nga buxhetet komunale arriti në fazën e parë dëgjimore. Drejtori ekzekutiv i AKK-së, Sazan Ibrahimi, thotë se niveli qendror as që u paraqit.

