Pothuajse 863 mijë civilë shqiptarë të dëbuar nga shtëpitë e tyre në kolona të detyruara: kjo është shifra në zemër të aktakuzës që sot vjen para Gjykatës Themelore në Prishtinë. Të akuzuarit, 21 gjithsej, do të gjykohen pa qenë të pranishëm në sallë.

Tetëqind e gjashtëdhjetë e dy mijë e nëntëqind e shtatëdhjetë e nëntë civilë shqiptarë. Kaq njerëz, sipas aktakuzës së Prokurorisë Speciale, u dëbuan nga Kosova gjatë muajve të luftës së vitit 1999. Për këtë dëbim masiv, sot në Gjykatën Themelore në Prishtinë pritet të nisë gjykimi në mungesë ndaj 21 të akuzuarve, të ngarkuar me veprën penale "krime lufte kundër popullatës civile".
Aktakuza nuk i fajëson të pandehurit si autorë të drejtpërdrejtë të çdo veprimi, por si persona me pushtet. Sipas prokurorisë, nga janari deri në qershor 1999 ata kanë ushtruar autoritet dhe kontroll efektiv mbi forcat që vepronin nën përgjegjësinë e tyre gjatë konfliktit të armatosur në Kosovë. Prokuroria pretendon se, përmes raporteve operative, komunikimeve të brendshme dhe pranisë në terren, të akuzuarit kanë qenë në dijeni për atë që bënin forcat nën komandën ose kontrollin e tyre.
Lista e veprimeve të përshkruara në aktakuzë është e gjatë: shkatërrim prone, djegie shtëpish dhe objektesh të infrastrukturës civile, përndjekje dhe ndalime arbitrare të personave mbi baza etnike, si dhe sulme të armatosura ndaj fshatrave dhe qyteteve të banuara me shqiptarë.
Sipas prokurorisë, rezultati i këtyre veprimeve ishte organizimi i kolonave të detyruara të civilëve shqiptarë, me synimin për t'i nxjerrë ata nga Kosova drejt kufijve me Shqipërinë dhe me Maqedoninë e atëhershme.
Një tjetër pikë kyçe e akuzës lidhet me mosveprimin. Prokuroria pretendon se të pandehurit, brenda kompetencave dhe përgjegjësive që kishin, nuk ndërmorën masat e nevojshme dhe të arsyeshme për t'i parandaluar këto veprime, për t'i ndalur autorët apo për t'i raportuar veprat e kundërligjshme te autoritetet përkatëse.
Emrat e 21 të akuzuarve nuk janë bërë publikë. Procesi do të zhvillohet pa praninë e tyre në sallë, ndërsa nëse ata mbajnë apo jo përgjegjësi penale do ta vendosë gjykata, mbi bazën e provave dhe të procedurave gjyqësore.
Pas vitesh pritjeje, mosmarrëveshja për qindra miliona euro të paguara nga buxhetet komunale arriti në fazën e parë dëgjimore. Drejtori ekzekutiv i AKK-së, Sazan Ibrahimi, thotë se niveli qendror as që u paraqit.

