Gjermania synon të përgjysmojë kuotën e punës për Ballkanin, Kosova mes të prekurve

Rruga më e shkurtër drejt një vize pune në Gjermani për qytetarët e Kosovës dhe pesë vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor mund të ngushtohet përgjysmë. Qeveria gjermane planifikon që nga janari i vitit 2027 ta ulë kuotën vjetore të punësimit përmes të ashtuquajturës Rregullore për Ballkanin Perëndimor nga 50 mijë në 25 mijë persona.

Skema, në fuqi që prej vitit 2016, u lejon shtetasve të Kosovës, Shqipërisë, Serbisë, Bosnjë e Hercegovinës, Malit të Zi dhe Maqedonisë së Veriut të punësohen në Gjermani me procedura të lehtësuara. Veçantia e saj është se viza e punës mund të merret edhe për profesione që nuk kërkojnë domosdoshmërisht kualifikim formal. Nëse plani zbatohet, kufiri i ri prej 25 mijë personash do të vlejë për të gjitha gjashtë vendet së bashku.

Peshën e kësaj skeme e tregojnë shifrat e Agjencisë Federale të Punësimit. Sipas një komunikate të saj të publikuar më 16 tetor 2026, në shtator të këtij viti rreth 546 mijë shtetas të gjashtë vendeve ishin të punësuar në Gjermani dhe paguanin kontribute të sigurimeve shoqërore. Brenda pesë vjetëve të fundit, numri i tyre është rritur me rreth 170 mijë.

Kërkesa për këto vende pune ka qenë vazhdimisht më e madhe se oferta. Sipas Agjencisë, kuota aktuale nuk ka mjaftuar për të gjitha aplikimet: është tejkaluar që në vitin 2025 dhe pritet të shterohet sërish para fundit të vitit 2026. Pikërisht për këtë arsye, institucioni gjerman i punësimit kërkon që kuota vjetore të mbetet në nivelin aktual prej 50 mijë personash.

Vanessa Ahuja, anëtare e Bordit të Agjencisë Federale të Punësimit për Përfitimet dhe Çështjet Ndërkombëtare, e sheh rregulloren si një mjet që ka ndihmuar integrimin e punëtorëve nga Ballkani Perëndimor në tregun gjerman të punës. Sipas saj, edhe pse skema nuk kërkon domosdoshmërisht kualifikim formal, 53 për qind e punëtorëve që kanë hyrë përmes saj, rreth 287 mijë persona, punojnë në pozita që kërkojnë aftësi profesionale. Rreth 45 për qind e tyre janë në profesione ku Gjermania ka mungesë të fuqisë punëtore.

Ahuja paralajmëron se përgjysmimi i kuotës mund t'ua vështirësojë rekrutimin kompanive gjermane, me pasoja në sektorë si ndërtimtaria, transporti, logjistika, gastronomia dhe kujdesi shëndetësor.

Për aplikuesit nga Kosova, ndryshimi do të ndihej drejtpërdrejt në procedurë. Çdo punësim përmes kësaj rruge kërkon miratimin e Agjencisë Federale të Punësimit, ndërsa kuotat ndahen sipas muajit dhe shtetësisë. Kur kuota e një muaji për një shtetësi të caktuar shterohet, aplikimet e tjera nuk mund të shqyrtohen përmes kësaj rruge deri në hapjen e kuotës së radhës. Me gjysmën e vendeve, kjo radhë pritjeje pritet të bëhet më e ngushtë.

Përgjysmimi i planifikuar, megjithatë, nuk e ndalon punësimin e qytetarëve të Kosovës në Gjermani, pasi ekzistojnë edhe rrugë të tjera ligjore të migrimit për punë. Ndryshimi mbetet ende në fazën e planit dhe nuk dihet nëse do të zbatohet në formën e paralajmëruar nga janari i vitit 2027.