G7 hap rezervat strategjike: deri në 100 milionë fuçi naftë brenda katër muajve

Vendet e Grupit të Shtatë (G7) do të lirojnë rezervat e tyre strategjike të naftës dizel dhe të naftës bruto, në përpjekje për të frenuar çmimet e karburanteve që vazhdojnë të rriten gjatë luftës së Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit me Iranin. Vendimi u shpall të premten, më 2 tetor, nga presidenti francez Emmanuel Macron, pas një takimi të presidentëve dhe kryeqeveritarëve të G7-s që ai drejtoi.

"Vendosëm të lirojmë rezervat strategjike të naftës dizel dhe të naftës bruto nën koordinimin e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (…) që të mundemi, brenda katër muajve, të lirojmë deri në 100 milionë fuçi", deklaroi Macron në përfundim të takimit.

Shifra e saktë nuk paraqitet njësoj kudo: ndërsa Macron foli për deri në 100 milionë fuçi, në një pjesë të raportimit të Al Jazeera njoftimi i G7-s jepet si lirim i "deri në 100 fuçi" rezerva strategjike, një mospërputhje që ende nuk është sqaruar zyrtarisht.

Sipas deklaratës së grupit, lirimi do të shtrihet në katër muaj, por pjesa më e madhe e naftës dizel do të dalë që në fillim. Teksti parashikon "një lirim të konsiderueshëm të naftës dizel, të përqendruar në fillim, brenda 20 ditëve të para nga anëtarët dhe partnerët e G7-s". Synimi i deklaruar është ulja e presionit mbi çmimet në pikat e karburantit. Këto vendime "duhet të ulin çmimet" e karburanteve, këmbënguli Macron.

Njoftimi erdhi vetëm pak çaste pasi presidenti amerikan Donald Trump shkroi në rrjetin e tij Truth Social se "Evropa sapo ra dakord të lirojë një sasi masive të rezervave të saj të mëdha të naftës dizel". Trump kishte ushtruar kohët e fundit presion të fortë mbi vendet evropiane që të hapnin rezervat, për të zbutur rritjen e çmimeve të shkaktuar nga ngushtimi i qarkullimit përmes Ngushticës së Hormuzit, pasojë e luftës me Iranin që Trump nisi së bashku me Izraelin më 28 shkurt.

Presioni amerikan shoqërohej edhe me kërcënime tregtare, por natyra e tyre përshkruhet ndryshe: sipas Al Jazeera, Trump kishte paralajmëruar ndalimin e eksporteve amerikane të naftës dizel nëse evropianët nuk bindeshin, ndërsa Macron, sipas raportimeve franceze, kujtoi se Trump kishte kërcënuar të reduktonte eksportet e gazit amerikan. Bashkimi Evropian, anëtar vëzhgues i G7-s, deklaroi më herët të premten se e "hedh poshtë plotësisht" kërcënimin.

Pikërisht për këtë çështje, Macron tha se aliatët arritën një angazhim të qartë. "Kemi vendosur që nuk do të ketë kufizim, ndalim të eksportit mes anëtarëve të G7-s", theksoi ai, duke shtuar se edhe Trump kishte qenë "shumë i qartë në këtë pikë".

G7, që bashkon ekonomitë më të mëdha të botës, përfshin disa fuqi evropiane, mes tyre Gjermaninë, Francën, Italinë dhe Mbretërinë e Bashkuar, pra pikërisht vendet mbi të cilat ishte përqendruar presioni i Uashingtonit për naftën dizel.