Një anije kontejnerësh me flamur të Singaporit përfundoi në fund të detit pas një goditjeje në Ngushticën e Hormuzit, ndërsa një anije e dytë po fundoset. Vala e sulmeve iraniane po shtrydh rrjedhën e naftës vetëm pak javë para zgjedhjeve amerikane të mesmandatit.

Njëzet e një marinarë arritën të largoheshin të gjallë nga GFS Pride para se anija e kontejnerëve, me flamur të Singaporit, të fundosej të mërkurën në Ngushticën e Hormuzit. Pak më tej, një anije e dytë mallrash, Cape Dao, me flamur të Antigua dhe Barbudës, raportohet se po fundoset pranë së njëjtës ngushticë. Të dyja ngjarjet vijnë në kulmin e valës më të ashpër të sulmeve iraniane ndaj transportit tregtar që nga fillimi i luftës së SHBA-së dhe Izraelit me Iranin.
Autoriteti Detar dhe Portual i Singaporit bëri të ditur se GFS Pride u godit nga një predhë e paidentifikuar, mori zjarr dhe më pas u fundos. Sipas burimeve të sigurisë detare, sulmi ndodhi një ditë para fundosjes. I gjithë ekuipazhi u evakuua pa rrezik dhe nuk u raportua asnjë i plagosur. Në një deklaratë të së mërkurës, autoriteti singaporian ishte i prerë: "Sulme të tilla janë të paprovokuara, të pajustifikueshme dhe shkelje e së drejtës ndërkombëtare."
Cape Dao kishte qenë në shënjestër më herët: sipas burimeve të sigurisë detare, ajo ishte goditur nga një predhë më 23 shtator dhe tani po fundoset afër ngushticës.
Teherani tregon një tjetër histori. Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) deklaroi herët të mërkurën, sipas agjencisë shtetërore Tasnim, se një anije kontejnerësh shpërtheu dhe u fundos pasi u përplas me një minë detare. Televizioni shtetëror iranian citoi një deklaratë të IRGC-së, sipas së cilës anija lundronte në një "rrugë të paligjshme dhe të rrezikshme", pa autorizim, kur goditi minën. Pamjet e transmetuara treguan një anije të paidentifikuar të anuar në ujë, nga e cila ngrihej një shtëllungë e dendur tymi; sipas transmetimit, ajo mbante 2.500 kontejnerë. Deklarata duket se i referohej GFS Pride.
Versioni iranian ka hasur në dyshime. Qendra Britanike e Operacioneve të Tregtisë Detare (UKMTO) ka lënë të kuptohet se të dyja anijet u goditën nga predha të paidentifikuara. Kompania e sigurisë detare Marisks thotë se nuk ka asnjë provë të pavarur që të konfirmojë se fundosja e GFS Pride u shkaktua nga një minë. Në një alarm sigurie, Marisks i cilësoi pretendimet e Iranit si "në përputhje me një fushatë të vazhdueshme operacionesh psikologjike që synon të krijojë frikë, të rrisë pasigurinë dhe të dekurajojë transportin tregtar" në Hormuz.
Fundosja është pjesë e një sulmi të përshkallëzuar. Vetëm brenda 48 orëve para së mërkurës, UKMTO regjistroi të paktën pesë incidente, përfshirë goditje me dronë, ndaj cisternave dhe anijeve të tjera tregtare në zonën e Hormuzit. Të dielën u sulmuan gjashtë anije brenda një dite. "Ka një rritje të ritmit të sulmeve, e cila duket e qëllimshme", tha një burim i sigurisë detare.
Sipas raporteve të UKMTO-së, këtë muaj janë sulmuar më shumë se 20 anije, kryesisht cisterna nafte, në Hormuz, në Gjirin Persik dhe në Gjirin e Omanit. Një analizë e Financial Times numëron 24 anije të goditura në dy javët deri më 11 tetor, mes tyre tri cisterna me produkte të rafinuara energjetike dhe dy cisterna me naftë bruto. Organizata Ndërkombëtare Detare, agjenci e Kombeve të Bashkuara, raporton se sulmet e këtij muaji kanë lënë dy marinarë të zhdukur dhe 12 të plagosur.
Irani ka paralajmëruar vazhdimisht anijet që të mos kalojnë ngushticën pa miratimin e tij. Ushtria amerikane, nga ana e saj, ka shoqëruar anijet përmes një rruge më afër bregut të Omanit.
Pikërisht ky shoqërim kishte sjellë një rimëkëmbje: në shtator, eksportet e naftës bruto përmes Hormuzit u kthyen në nivelet e paraluftës. Por me shtimin e sulmeve, ngarkesat janë tërhequr sërish. Sipas të dhënave të kompanisë Kpler, në javën që përfundoi më 12 tetor eksportet përmes ngushticës mesatarisht arritën 8,5 milionë fuçi në ditë, afro 40% nën nivelet normale para luftës. Dërgesat nga i gjithë rajoni, duke përfshirë tubacionet drejt Gjirit të Omanit dhe Detit të Kuq, ishin 14 milionë fuçi në ditë, rreth 20% nën nivelet e paraluftës. Rrjedha ditore është shumë e paqëndrueshme: të hënën kaluan ngushticën vetëm 3 milionë fuçi naftë bruto, ndërsa të premten 6 milionë.
Pas valës së sulmeve shihet edhe një llogari politike. Përshkallëzimi duket se synon mbylljen e plotë të kësaj rruge ujore strategjike, për të penguar përpjekjet e presidentit amerikan Donald Trump për të ulur çmimet e karburanteve para zgjedhjeve të mesmandatit më 3 nëntor, të cilat do të vendosin kontrollin e Kongresit. Që kur Trump nisi luftën me Iranin, çmimet e karburanteve në SHBA janë rritur me gati 70% dhe Partia Republikane po përgatitet për një ndëshkim në kutitë e votimit. Administrata Trump, ndërkohë, ka tentuar ta largojë vëmendjen nga kostoja ekonomike e luftës, duke ua faturuar rritjen e çmimeve sulmeve të Ukrainës ndaj rafinerive ruse.
Dy zyrtarë iranianë kanë pohuar se Irani ka nisur kohët e fundit të përdorë taktika të reja ndaj anijeve që i konsideron shkelëse të kufizimeve të tij, duke ndryshuar llojin dhe ritmin e sulmeve, me një nga qëllimet që të ndikojë në rezultatin e votimit amerikan. "Qëllimi është të pengohen përpjekjet e Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të tyre për të ulur çmimet globale të naftës", tha njëri prej tyre. Sipas të dyve, vendimi për strategjinë e re u mor në nivelet më të larta të udhëheqjes iraniane dhe u koordinua plotësisht në të gjithë sistemin qeverisës.
Familjet që aplikojnë vonë humbin muaj mbështetjeje, sepse subvencioni për faturat e rrymës nis vetëm nga muaji i aprovimit. Aplikimi për programin 2026-2027 është i hapur deri më 31 mars 2027.

