Fundoset edhe Cape Dao pranë Hormuzit: një detar indian i vdekur, nëntë sulme në pak ditë

Anija tregtare Cape Dao, e regjistruar nën flamurin e Antigua dhe Barbudës, është fundosur pranë Ngushticës së Hormuzit, sipas të dhënave të Organizatës Detare Ndërkombëtare (IMO) të publikuara të mërkurën. Anija ishte goditur për herë të parë nga një predhë më 23 shtator. Një anëtar i ekuipazhit, shtetas indian, humbi jetën.

Fundosja vjen vetëm pak orë pas asaj të anijes së kontejnerëve GFS Pride, me flamur të Singaporit, e cila u godit të martën gjatë kalimit në ngushticë. Të dyja anijet u goditën nga predha me origjinë ende të paidentifikuar, në incidente të veçanta. Sipas IMO-s, ato janë vetëm anija e dytë dhe e tretë që fundosen në Lindjen e Mesme që nga shpërthimi i luftës me Iranin në shkurt, megjithëse shumë anije janë goditur në Hormuz gjatë këtij viti.

Ritmi i sulmeve është rritur ndjeshëm që nga fundi i shtatorit, ndërsa Irani po shton presionin në përpjekje për të rifituar kontrollin mbi këtë rrugë ujore kritike. Të dhënat e Operacioneve Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO), që monitorojnë incidentet në det, regjistrojnë nëntë sulme brenda ose pranë Ngushticës së Hormuzit vetëm që nga e hëna, përfshirë një goditje me dron ndaj një cisterne.

Pasojat po ndihen drejtpërdrejt në fluksin e naftës. Sipas shërbimit të gjurmimit detar Kpler, të hënën kaluan me sukses nëpër ngushticë vetëm 4,147 milionë fuçi naftë, më pak se një e katërta e niveleve të para luftës. Mesatarja shtatëditore e fluksit përmes Hormuzit ka rënë ndjeshëm që nga fillimi i tetorit.

Kjo rënie vjen pas disa muajsh kur Teherani kishte humbur ndikimin mbi ngushticën. Ushtria amerikane vazhdon të zbatojë bllokadën ndaj porteve iraniane, ekonomia e Iranit është rrënuar, ndërsa eksportet e naftës nga vendet e tjera të Gjirit ishin rikthyer pranë niveleve normale. Ky rikuperim u arrit pjesërisht falë kalimeve të quajtura "të errëta": cisterna që lundronin natën me transponderët e fikur, nën shoqërimin e ushtrisë amerikane.

Charlie Brown, ish-oficer i Marinës amerikane dhe këshilltar i lartë në United Against Nuclear Iran, organizatë jofitimprurëse që gjurmon dhe raporton shkeljet e sanksioneve nga Irani, e cilësoi situatën si kthesë të rrezikshme. "Fundosja e GFS PRIDE me flamur të Singaporit shënon një përshkallëzim të rrezikshëm pas javësh sulmesh pothuajse të përditshme ndaj anijeve tregtare. Irani pretendon një minë detare; por një sulm me dron është më i mundshëm", tha ai, duke iu referuar versionit të medias shtetërore iraniane Press TV, sipas së cilës anija kishte goditur një minë detare në një rrugë të paautorizuar.

Brown shtroi edhe pyetjen e reagimit ndërkombëtar. "Shumë pyesin se çfarë reagimi do të ndërmarrë Marina amerikane ndaj sulmeve në përshkallëzim të Iranit kundër transportit detar global", tha ai. "Por pyetja e vërtetë është se çfarë reagimi do të ndërmarrin vendet e tjera? Sa kohë do ta tolerojë bota këtë kërcënim ndaj transportit detar, detarëve dhe lirisë së lundrimit?"