ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Ajo që nisi si solidaritet me mësuesit në grevë në një shkollë të mesme në periferi të Parisit është kthyer në krizën më të madhe studentore në Francë prej dekadash. Shkolla të mbyllura, barrikada, të plagosur dhe mbi 5.000 persona në duart e policisë.
Një nxënës në Lens ka humbur dorën. Një tjetër në Tours ka humbur shikimin e njërit sy. Mbi 5.000 persona janë marrë në paraburgim nga policia, shumica e tyre të mitur pa asnjë precedent penal. Kështu duket bilanci i deritanishëm i protestave më të mëdha studentore që Franca ka parë prej dekadash.
Qindra shkolla janë detyruar të mbyllin dyert. Të plagosur ka mes nxënësve, mësuesve dhe policëve. Nxënësi nga Lens, qytet në verilindje të vendit, raportohet se e humbi dorën pasi kishte kapur një granatë. Testi i radhës për qeverinë pritet të martën, kur mijëra njerëz pritet t'u bashkohen marshimeve protestuese në të gjithë vendin.
Shkëndija u ndez më 21 shtator në shkollën e mesme Saint-Exupéry, në një periferi në veri të Parisit. Nxënësit iu bashkuan mësuesve të tyre në një protestë kundër mungesës së stafit dhe të burimeve. Atëherë pak kush i kushtoi vëmendje. Kërkesat u plotësuan, shkollës iu dërgua staf shtesë dhe greva mori fund. Por lëvizja ishte nisur tashmë dhe, sipas drejtuesit studentor Manès Nadel, u përhap si zjarr.
"Është një numër i paparë shkollash që tani janë të përfshira", tha Nadel, duke shtuar se Ministria e Arsimit e Francës ka qenë "tërësisht e mbingarkuar nga kriza."
Nxënësit e liceve në Paris dhe në rajonin përreth nisën të bllokonin hyrjet e shkollave. Brenda pak ditësh, skena të ngjashme u raportuan nga Lille në veri deri në Marsejë në jug. Pamjet tregojnë nxënës që u vënë flakën koshave të mbeturinave, ruajnë barrikada, sulmojnë personelin mësimor dhe përplasen me policinë. Që nga fillimi i lëvizjes, mbi 100 shkolla të mesme janë dëmtuar. Vetëm në rajonin e Parisit të Madh, dëmet në shkolla vlerësohen në 7 milionë euro (7,84 milionë dollarë).
Nga ana tjetër, kritikët e akuzojnë policinë për reagim të ashpër. Në Alençon, një polic u filmua duke përdorur ndaj një vajze kapjen e kokës me krah, një teknikë që tashmë është e ndaluar me ligj.
Nga fundi i javës së kaluar dhuna u përshkallëzua. Ministri francez i Brendshëm vuri në dukje një zhvendosje nga protesta studentore drejt dhunës urbane, ndërsa brenda një dite të vetme rreth 2.000 persona u morën në paraburgim.
Shpejtësia dhe dhuna e protestave kanë befasuar shumëkënd, por ankesat nuk janë të reja. Nxënësit flasin për një sistem arsimor të mbipopulluar, të pajisur dobët dhe me mungesë stafi, të cilin shumë prej tyre nuk e shohin më të aftë për qëllimin e vet. Prej vitesh qarkullojnë video me klasa ku nuk mjaftojnë bankat apo karriget, ose me nxënës që gjejnë mësimin të anuluar kur mësuesi që mungon nuk zëvendësohet.
Shifrat e ilustrojnë presionin. Një rritje e lindjeve në Francë në vitin 2010 ka sjellë sot më shumë nxënës në shkollat e mesme, të cilat prej vitesh kanë pësuar shkurtime reale të financimit. Shkollat e mesme kanë sot më pak mësues se në vitin 2008, megjithëse janë regjistruar 250.000 nxënës më shumë. Në sektorin publik, 70 për qind e klasave kanë mbi 30 nxënës.
Kritikët e cilësojnë reagimin e qeverisë si të ngadaltë dhe të shurdhër ndaj shqetësimeve. Fillimisht vëmendja e saj u përqendrua kryesisht te prania në barrikada e partisë së ekstremit të majtë LFI, e udhëhequr nga Jean-Luc Melanchon, i cili pritet të dalë mirë në zgjedhjet presidenciale të pranverës së ardhshme. LFI ka mbrojtur vazhdimisht të drejtën e nxënësve për të protestuar dhe të drejtën e partisë për të qenë e pranishme.
Qeveria ka bërë deri tani një lëshim fillestar: tarifat në shkollat e mesme teknologjike, të planifikuara për vitin 2027, janë hequr nga buxheti qeveritar. Të premten, ministri i Arsimit, Edouard Geffray, u takua me drejtuesit studentorë, por nuk u arrit asnjë marrëveshje. Drejtuesit studentorë kanë bërë thirrje për pjesëmarrje masive të martën.
Kriza vjen në një moment të vështirë financiar për Parisin zyrtar. Qeveria po përpiqet të miratojë buxhetin e vitit 2027, i cili synon ta ngushtojë deficitin në rreth 5 për qind të PBB-së, ndërsa javën e kaluar norma e interesit për obligacionet dhjetëvjeçare të Francës kaloi për pak kohë 5 për qind, niveli më i lartë që nga viti 2002.
Krahasimi me historinë është i pashmangshëm: protesta studentore e majit 1968 u kthye në grevën më të madhe në historinë e Francës.
Gurë kalldrëmi të shkulur nga Parku Rinia, gaz lotsjellës dhe mbi 100 të arrestuar: protestat kundër qeverisë në Shqipëri hynë në ditën e shtatë pa asnjë shenjë qetësimi. Kryeministri Rama i quan pjesë të një sulmi të koordinuar, ndërsa protestuesit fajësojnë policinë për dhunën.
