ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Në qytete të Kosovës numërohet mbrapsht deri në orën 10:00 të së mërkurës, kur në Hagë pritet aktgjykimi ndaj Hashim Thaçit dhe tre ish-komandantëve të UÇK-së. Lista Serbe kërkon më shumë KFOR e EULEX, ndërsa prokuroria kërkon nga 45 vjet burgim për secilin.
Ekranet e mëdha të vendosura në disa qytete të Kosovës numërojnë mbrapsht orët deri në momentin kur në Hagë, të mërkurën më 16 shtator, pritet të nisë në orën 10:00 shpallja e aktgjykimit të shkallës së parë ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, dhe tre ish-krerëve të tjerë të lartë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Prokuroria ka kërkuar nga 45 vjet burgim për secilin prej tyre. Të katër i kanë mohuar të gjitha akuzat dhe janë deklaruar të pafajshëm, ndërsa mbrojtja ka kërkuar shpalljen e tyre të pafajshëm.
Ditë para vendimit, Lista Serbe u ka bërë thirrje KFOR-it dhe EULEX-it të forcojnë praninë në terren. "Lista Serbe kërkon nga KFOR-i dhe EULEX-i që, në përputhje me mandatin që u është besuar, të ndërmarrin të gjitha masat e nevojshme për të garantuar paqen, sigurinë dhe stabilitetin në territorin e Kosovës dhe Metohisë, veçanërisht në ditët në vijim kur pritet shpallja e aktgjykimit ndaj të akuzuarve në Hagë", thuhet në komunikatën e kësaj partie.
Kërkesa është e fokusuar gjeografikisht. "Konsiderojmë se është e nevojshme të shtohet prania e misioneve ndërkombëtare të sigurisë në mjediset e përziera, e veçanërisht në mjediset serbe në jug të Ibrit, në mënyrë që të veprohet në mënyrë parandaluese dhe të parandalohet çdo përpjekje për rrezikimin e sigurisë së qytetarëve, shkaktimin e incidenteve ose cenimin e rendit dhe qetësisë publike", thekson partia serbe.
Në komunikatë përmendet edhe puna e Policisë së Kosovës: "Nga KFOR-i dhe EULEX-i presim gjithashtu që, në kuadër të kompetencave të tyre, të kërkojnë nga Policia e Kosovës që detyrimet e saj t'i kryejë në mënyrë profesionale, të përgjegjshme, të paanshme dhe ekskluzivisht në përputhje me ligjin, duke respektuar plotësisht të drejtat dhe sigurinë e të gjithë qytetarëve, pavarësisht përkatësisë së tyre kombëtare".
Lista Serbe kërkon "veprim të shtuar parandalues në prag të shpalljes së aktgjykimit të paralajmëruar për 16 shtator, me qëllim që të parandalohen tensionet, provokimet ose incidentet eventuale që mund të rrezikojnë paqen dhe stabilitetin në terren", ndërsa u bën thirrje qytetarëve "që të qëndrojnë të qetë, të përmbajtur dhe të matur, të mos bien pre e provokimeve eventuale dhe që me sjelljen e tyre të përgjegjshme të kontribuojnë në ruajtjen e paqes dhe sigurisë". Në fund, partia shpreh pritjen që "misionet ndërkombëtare, me veprimet e tyre në kohë dhe të përgjegjshme, të tregojnë se janë të gatshme ta përmbushin mandatin që u është besuar dhe të sigurojnë sigurinë për të gjithë qytetarët, veçanërisht në mjediset e ndjeshme dhe të përziera". Nuk dihet ende nëse KFOR-i, EULEX-i apo Policia e Kosovës kanë reaguar ndaj kësaj thirrjeje.
Të shtunën, mijëra qytetarë u mblodhën në një tubim në Prishtinë në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së, duke kërkuar lirimin e tyre.
Paralajmërime për ditë të tensionuara kanë ardhur edhe nga shtypi gjerman. Deutsche Welle, duke iu referuar mediave gjermane, shkruan se Kosovën mund ta presin ditë të trazuara para shpalljes së vendimit. "Frankfurter Allgemeine Zeitung" vlerëson se një vendim dënues mund të shkaktojë protesta të reja dhe tensione në Kosovë dhe se çështja mund të ketë ndikim edhe në perceptimin për ndërhyrjen e NATO-s në vitin 1999. "Neue Zürcher Zeitung" shkruan se procesi në Hagë ka ndikuar në rritjen e popullaritetit të Thaçit, duke rikujtuar se pretendimet për trafikim organesh, të ngritura vite më parë, nuk janë mbështetur me prova të qëndrueshme.
Në thelb të procesit qëndron pyetja e përgjegjësisë komanduese. Prokuroria pretendon se ish-krerët e UÇK-së mbanin përgjegjësi për krimet e kryera nga vartësit, ndërsa mbrojtja argumenton se UÇK-ja nuk kishte një zinxhir të qartë komandues dhe se të akuzuarit nuk kishin kontroll real mbi luftëtarët në terren. Thaçi dhe ish-komandantët e tjerë akuzohen për përndjekje, vrasje, torturë dhe zhdukje të detyruar të shqiptarëve dhe serbëve të Kosovës gjatë dhe pas kryengritjes së viteve 1998-1999. Sipas prokurorisë, më shumë se 100 kundërshtarë politikë dhe persona të dyshuar si bashkëpunëtorë me forcat serbe të sigurisë u vranë gjatë asaj që ajo e ka përshkruar si përpjekje të dhunshme të UÇK-së për marrjen e pushtetit politik. Mbrojtja e Thaçit ka argumentuar se akuzat janë të pabazuara dhe se procesi përbën një përpjekje për të rishkruar historinë, duke thënë se nuk ka prova që e lidhin drejtpërdrejt ish-presidentin me krimet e pretenduara apo që dëshmojnë se ai ka pasur kontroll mbi komandantët e tjerë.
Gjykatat Speciale të Kosovës, me gjyqtarë dhe prokurorë ndërkombëtarë, trajtojnë raste të krimeve të luftës sipas ligjeve të Kosovës ndaj ish-pjesëtarëve të UÇK-së. Ato mbeten thellësisht të papëlqyera në vend: Prishtina pranoi themelimin e tyre në vitin 2015 nën presion ndërkombëtar, ndërsa fakti që shumë dëshmitarë të prokurorisë kanë dëshmuar në seanca të mbyllura, për shkak të shqetësimeve për frikësim, ka shtuar mosbesimin e një pjese të qytetarëve.
Agjencia ndërkombëtare e lajmeve Reuters e ka cilësuar vendimin si moment me rëndësi të madhe për Kosovën dhe rajonin, një "ngjarje tektonike". Analistët politikë vlerësojnë se rezultati mund të ndikojë në marrëdhëniet e Kosovës me vendet perëndimore, veçanërisht me Shtetet e Bashkuara, dhe mund të sjellë tensione të reja me Serbinë, e cila nuk e njeh pavarësinë e Kosovës. Sipas Agon Maliqit, bashkëpunëtor i lartë jorezident në Qendrën për Evropën të Këshillit Atlantik, një shpallje e pafajësisë dhe lirimi i Thaçit mund të ndryshonin balancën e fuqisë në politikën kosovare në favor të partisë së tij opozitare pro-perëndimore, ndërsa një aktgjykim fajësues mund ta largonte Kosovën edhe më shumë nga Perëndimi, trend që ai e lidh me qeverisjen e kryeministrit Albin Kurti.
Edhe një pafajësi për akuzat për krime lufte nuk do të thoshte domosdoshmërisht lirim të menjëhershëm: në një rast tjetër, ku Thaçi akuzohet për pengim të administrimit të drejtësisë dhe ndërhyrje tek dëshmitarët, prokuroria ka kërkuar ndaj tij gjashtë vjet burgim. Edhe këto akuza ai i mohon.
Pas vitesh pritjeje, mosmarrëveshja për qindra miliona euro të paguara nga buxhetet komunale arriti në fazën e parë dëgjimore. Drejtori ekzekutiv i AKK-së, Sazan Ibrahimi, thotë se niveli qendror as që u paraqit.
