Dy cisterna me naftë shpërthejnë nga minat në Hormuz, Irani: morën rrugë të paautorizuar

Dy cisterna nafte, secila me rreth dy milionë fuçi naftë bruto në bord, morën flakë pasi goditën mina detare në Ngushticën e Hormuzit, deklaroi të shtunën Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC).

Sipas IRGC-së, cisterna e parë preku një minë që shkaktoi një shpërthim dhe një "zjarr të furishëm", ndërsa e dyta u godit nga një minë që e mbështolli "në një zjarr masiv", njoftoi agjencia zyrtare iraniane e lajmeve IRNA. Emrat e anijeve dhe origjina e ngarkesës së tyre nuk janë bërë ende të ditura.

Versioni i Teheranit është i qartë: anijet, sipas IRNA-s, kishin fikur sistemet e pozicionimit dhe radarët dhe u përpoqën të kalonin nëpër një rrugë që Irani nuk e kishte autorizuar. Garda shkoi edhe më tej, duke pretenduar se njëra prej cisternave tentoi të përshkonte ngushticën "me mbështetje amerikane", ndërsa tjetra mbeti e bllokuar, pa mundësi lëvizjeje.

Pas incidentit qëndron një paralajmërim i bërë pak ditë më parë. Këtë javë, komandanti i forcave detare të IRGC-së, kundëradmirali Ali Azmaei, deklaroi se çdo anije që çaktivizon sistemet e saj të navigimit do të konsiderohet "armiqësore".

Irani mori kontrollin e Ngushticës së Hormuzit pasi nisi lufta amerikano-izraelite kundër vendit në fund të shkurtit. Që atëherë, Teherani kërkon që çdo anije të marrë leje prej tij para se të kalojë. Para luftës, nëpër këtë rrugë ujore kalonte rreth një e pesta e konsumit botëror të naftës. Shtetet e Bashkuara, nga ana e tyre, kanë vendosur një kundërbllokadë detare ndaj eksporteve iraniane të naftës.

Rasti i së shtunës nuk është i vetmi. Ushtria iraniane kishte bërë të ditur më herët se dy cisterna të tjera morën flakë të enjten dhe të premten në atë që Teherani e quan "zonë të ndaluar" në Gjirin e Omanit. Vëzhguesit e trafikut detar raportuan gjithashtu se të premten u goditën dy cisterna në ujërat e Gjirit përballë Arabisë Saudite.

E diela e kaluar shënoi kulmin: gjashtë anije u sulmuan brenda ose pranë Ngushticës së Hormuzit, numri më i lartë në një ditë të vetme që nga fillimi i luftës, sipas firmës së sigurisë Vanguard, Organizatës Ndërkombëtare Detare dhe agjencisë britanike detare UKMTO. Sulmet rreth kësaj rruge ujore janë shtuar ndjeshëm gjatë dy javëve të fundit. Irani thotë se po i intensifikon goditjet si përgjigje ndaj bllokadës amerikane të porteve të tij dhe sanksioneve më të ashpra të vendosura muajin e kaluar.

Pasojat duken qartë në shifra. Sipas të dhënave të kompanisë Kpler, më 8 tetor nëpër ngushticë kaluan gati 20,8 milionë fuçi naftë, ndërsa më 11 tetor vetëm 2,9 milionë. Kjo ndërprerje e furnizimit ka shtyrë lart çmimet globale të energjisë dhe inflacionin.

Ndërkohë, në Uashington, presidenti amerikan Donald Trump përjashtoi shprehimisht përdorimin e armës bërthamore kundër Iranit. "Nuk do të përdorja armë bërthamore", tha ai në një intervistë të enjten për faqen e lajmeve Newsmax. Trump deklaroi gjithashtu se nuk po mendon të dërgojë trupa tokësore në Iran: "Jo, nuk e shoh këtë, nuk e shoh". Sipas tij, një marrëveshje për t'i dhënë fund luftës do të arrihet pas zgjedhjeve amerikane të mesmandatit më 3 nëntor.