Dialogu strategjik i ngrirë: Kosova pret ende fjalën e Uashingtonit

Kosova po pret ende një sinjal nga Uashingtoni për fatin e dialogut strategjik me Shtetet e Bashkuara, një proces që SHBA-ja e pezulloi më 12 shtator 2025. Në qendër të përpjekjeve për ta rikthyer atë në tryezë janë tani dy senatorë amerikanë, Jeanne Shaheen dhe Dick Durbin, të cilët u takuan me presidenten dhe kryeministrin e vendit.

Arsyet e ngrirjes i kishte bërë publike vetë Ambasada amerikane në Prishtinë. Sipas saj, pezullimi lidhej me shqetësimet e amerikanëve për veprimet e Qeverisë që ishte në detyrë në atë kohë, veçanërisht për deklaratat dhe sulmet ndaj Gjykatës Kushtetuese.

Presidentja Justina Shiroka-Pula u kërkoi senatorëve Shaheen dhe Durbin të ndihmojnë në rifillimin e dialogut. Kryeministri Albin Kurti, i cili u takua me ta dje pasdite, e la jashtë bisedës këtë çështje. Sipas njoftimit të Zyrës së tij, Kurti u kërkoi senatorëve përkrahje për anëtarësimin e Kosovës në NATO dhe për shndërrimin e bazës ushtarake amerikane Bondsteel në bazë të përhershme.

Njohësit e proceseve ndërkombëtare e shohin rinisjen e dialogut si çështje të rëndësisë së madhe. Gurakuç Kuçi, njohës i çështjeve ndërkombëtare, e lidh atë me momentin kur Kosova pritet të përmbyllë përfundimisht formimin e ushtrisë së saj. Sipas tij, koordinimi strategjik me SHBA-në, që përfshin "fushën e sigurisë, kibernetike, e emergjencave dhe të tjera", do t'i mundësonte Kosovës ta çonte këtë proces me sukses deri në fund.

Diplomatët e shohin rëndësinë e këtij dialogu edhe përtej sigurisë, duke e lidhur me Gjykatën Speciale dhe me ndikimin që Kosova mund të ketë në këtë drejtim. Ish-ambasadori Sylë Ukshini thotë se nuk mjafton të deklarohet politikisht se gjykata ka dhënë dënime të ashpra. Sipas tij, duhet një organizatë e specializuar që të identifikojë shkeljet e Gjykatës dhe t'ia dorëzojë ato Departamentit të Shtetit dhe Kongresit amerikan.