Një 52-vjeçar në Kiev, HIV-pozitiv dhe i sëmurë, u kap në rrugë dhe u mbyll dy ditë në një dhomë me hekura para se të lirohej — kundër 35.000 dollarëve. Ai është vetëm një fytyrë e një praktike që në Ukrainë ka marrë emrin "busifikim".

Ai po ecte drejt shtëpisë me një shok në Kiev kur, papritur, u kap dhe u fut me forcë në ndenjësen e pasme të një makine policie, me nga një oficer në secilën anë. Destinacioni i mundshëm: llogoret e frontit.
Antoni — 52 vjeç, që kërkoi të mos i publikohej mbiemri për të mbrojtur identitetin e tij — thotë se e ka mbështetur luftën e Ukrainës kundër Rusisë, por nuk donte të dërgohej në vijën e parë. Ai është HIV-pozitiv, vuan nga artriti dhe ka shikim të dobët — kushte që, sipas tij, e bënin mjekësisht të papërshtatshëm për shërbim.
Që kur ligjet e mobilizimit hynë në fuqi në maj të vitit 2024, oficerët ukrainas të rekrutimit kanë nisur t'i presin burrat në rrugë. Në fund të janarit, kur pretendon se u kap, Antoni po e shmangte daljen nga blloku i banimit, i frikësuar si nga fushata e diskutueshme e rekrutimit, ashtu edhe nga sulmet ruse me dron mbi lagjen e tij.
Në një nga rastet e rralla kur doli, thotë ai, policët u hodhën nga një makinë e parkuar në një garazh banimi dhe e ndoqën. Pasi e kapën, e çuan në një pjesë të militarizuar të një klinike shtetërore në Kiev, ku ia konfiskuan telefonin.
"Më thanë ta heshtja telefonin dhe ta dorëzoja," rrëfen ai. "Fillova të protestoja. Roja tha: 'Mos më shtyj të përdor metoda fizike ndaj teje. Ma jep tani.' Kështu që ia dhashë."
Pas disa analizave mjekësore, u transferua në një qendër rekrutimi ushtarak në periferi të qytetit, ku kaloi dy ditë në një dhomë me hekura në dritare, me një kovë makarona të ftohta dhe pa asnjë mundësi për të kontaktuar botën jashtë.
Ajo që i ndodhi Antonit ka një emër në Ukrainë — "busifikim": burra që ndalohen në rrugët e qytetit, kontrollohen për kartat e përjashtimit dhe futen drejtpërdrejt në autobusë që i çojnë në qendrat e mobilizimit. Sipas vëzhguesve, praktika po bëhet gjithnjë e më e zakonshme ndërsa thellohet kriza e rekrutimit në vend.
Rezistenca ndaj oficerëve të rekrutimit në rrugë ka marrë përmasa fizike dhe, herë pas here, vdekjeprurëse. Brenda tri ditësh në shkurt, një oficer rekrutimi u qëllua për vdekje në një pikë karburanti në rajonin e Poltavës, një shpërthim brenda një zyre rekrutimi në Rivne vrau një person dhe plagosi gjashtë të tjerë, ndërsa një shpërthim tjetër plagosi një person në një zyrë regjistrimi në Pavllohrad. Shërbimi i Sigurisë i Ukrainës tha më pas se autorin e sulmit me bombë në Rivne e kishte rekrutuar Rusia.
Në qendrën e rekrutimit, Antoni shihte të rinj që mbërrinin sapo të kapur nga rrugët, secili me historinë e vet. Njëri i tregoi se ishte kapur pak orë më parë, ndërsa përgatitej të çonte gruan në spital për të lindur fëmijën e tyre të parë.
"Kishte një ndjenjë të fortë solidariteti," thotë ai. "Ata ndanin historitë e jetës së tyre dhe përpiqeshin të jepnin këshilla e mendime, si dhe përvojat e tyre në përballjen me rojet."
Kur oficerët nisën t'i shpërndanin burrat nëpër njësi ushtarake, Antoni zbuloi se statusi i tij HIV-pozitiv u ishte fshehur komandantëve të cilëve po u ofroheshin këta burra — një informacion që, sapo u zbulua, bëri që ai të vlerësohej tepër i sëmurë për të shërbyer.
Përfundimisht u lirua, por thotë se liria e tij i kushtoi 5.000 dollarë tarifa avokatësh për të dalë me një thirrje me kusht, plus 30.000 dollarë të tjera paguar ndërmjetësve që i premtuan sigurimin e dokumenteve dhe më pas u zhdukën. Sot ai rri i mbyllur në shtëpi, i frikësuar të dalë jashtë.
Deri në momentin e publikimit, Komanda e Forcave të Mbrojtjes Territoriale nuk i ishte përgjigjur kërkesës për koment.
Ministria e Mbrojtjes e Serbisë promovoi një dokumentar që lartëson korpusin e Prishtinës, njësinë dy komandantët e së cilës u dënuan në Hagë për krime lufte. Në premierën në Nish ishte i pranishëm edhe njëri prej tyre, Vlladimir Llazareviqi.

