Brukseli nuk hyn në debat: Kushtetuesja vendos për Kuvendin dhe Qeverinë e Kosovës

Bashkimi Evropian hodhi topin në oborrin e Gjykatës Kushtetuese të Kosovës. Duke reaguar për herë të parë pas votimeve të së dielës, me të cilat u konstituua Kuvendi i Kosovës dhe u formua Qeveria e re, një zëdhënës i Komisionit Evropian tha se vlerësimi për kushtetutshmërinë e themelimit të këtyre institucioneve i takon gjykatës më të lartë në vend.

"Jemi në dijeni të votimeve të së dielës, si dhe vendimeve për konstituimin e Kuvendit dhe formimin e Qeverisë. Gjithashtu, jemi në dijeni edhe për kërkesën e paraqitur në Gjykatën Kushtetuese lidhur me kushtetutshmërinë e këtyre vendimeve. I takon Gjykatës Kushtetuese të shprehet për kërkesën e paraqitur", deklaroi zëdhënësi i Komisionit Evropian për Radion Evropa e Lirë.

Në të njëjtën deklaratë, zëdhënësi theksoi se Kosovës i duhen institucione "plotësisht të konsoliduara për të çuar përpara reformat dhe për të avancuar në rrugën e integrimit në BE, përfshirë edhe në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor".

Reagimi i Brukselit vjen pas një fundjave që e ndryshoi rrënjësisht peizazhin institucional të vendit. Në seancën konstituive të mbajtur të dielën, më 13 shtator, u zgjodhën nënkryetarët e Kuvendit nga radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës, nga komuniteti serb dhe nga pakicat joserbe, ndërsa kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, e shpalli të konstituuar organin ligjvënës pa zgjedhjen e nënkryetarit nga radhët e Partisë Demokratike të Kosovës, fuqisë së dytë politike në vend.

Vetëm pak orë më vonë u mbajt një seancë e jashtëzakonshme, në të cilën u votua Qeveria e re e udhëhequr nga Albin Kurti. Seancën e bojkotuan PDK-ja, LDK-ja dhe Aleanca, kështu që në sallë ishin vetëm deputetët e Lëvizjes Vetëvendosje dhe të komuniteteve joshumicë.

PDK-ja nuk kishte marrë pjesë as në seancën konstituive. Paraprakisht ajo tërhoqi kandidaturën e Vlorë Çitakut për nënkryetare të Kuvendit, pasi LVV-ja nuk e kishte votuar në seancën e 11 shtatorit. LVV-ja deklaroi më pas se do ta përkrahte kandidaturën e Çitakut, por PDK-ja qëndroi jashtë seancës. Në seancën e 11 shtatorit ishte zgjedhur nënkryetari nga LVV-ja, ndërsa Haxhiu ishte zgjedhur kryetare e Kuvendit më 9 shtator.

Kërkesa për të cilën Brukseli thotë se është në dijeni u dorëzua të hënën në mëngjes në Gjykatën Kushtetuese nga deputetët e PDK-së, Arian Tahiri dhe Përparim Gruda, së bashku me avokatin Faton Fetahu. Partia kërkon masë të përkohshme ndaj Kuvendit të ri, derisa gjykata të shqyrtojë nëse konstituimi i tij është bërë në përputhje me Kushtetutën.

Sipas PDK-së, Lëvizja Vetëvendosje e shkeli afatin kushtetues prej 30 ditësh për konstituimin e Kuvendit, si edhe procedurën e thirrjes së seancës çdo 48 orë deri në konstituimin e tij. Në bazë të një aktgjykimi të Gjykatës Kushtetuese të vitit të kaluar, Kuvendi duhet të konstituohet brenda 30 ditësh nga certifikimi i rezultateve, afat që përfundoi më 7 gusht 2026.