Aeroporti kryesor i Riadit mbetet i mbyllur, një varg qeverish u thonë qytetarëve të mos shkojnë në mbretëri dhe drejtues të mëdhenj të energjisë anulojnë udhëtimet, pikërisht kur Arabia Saudite pret konferenca për të joshur investitorë të huaj.

Një varg qeverish u kanë kërkuar qytetarëve të tyre të mos udhëtojnë drejt Arabisë Saudite, ndërsa Aeroporti Ndërkombëtar Mbreti Halid në Riad mbetet i mbyllur pas sulmeve vdekjeprurëse të fundjavës. Goditjet nuk kanë marrë vetëm jetë njerëzish: ato po rëndojnë edhe mbi ambicien e mbretërisë për t'u shfaqur si destinacion i sigurt për kapitalin e huaj.
Të hënën, Australia dhe Zelanda e Re u bënë thirrje qytetarëve të shmangnin aeroportin e Riadit dhe destinacione të tjera saudite, duke iu bashkuar paralajmërimeve të ngjashme të Mbretërisë së Bashkuar, Shteteve të Bashkuara, Kanadasë, Francës, Gjermanisë, Japonisë e të tjerëve. Autoriteti saudit i aviacionit zgjati pezullimin e operacioneve në aeroport, i cili gjatë javës së fundit është goditur nga predha të shumta. Po të hënën, Arabia Saudite dhe koalicioni që ajo udhëheq njoftuan se po përballeshin me dronë dhe raketa të tjera që drejtoheshin drejt mbretërisë.
Goditja më e rëndë erdhi të shtunën, kur një raketë ra mbi një terminal të aeroportit dhe e detyroi atë të mbyllej. Sipas zyrtarëve, mbetën të vrarë 12 persona dhe mbi 300 u plagosën, ndërsa raportime të tjera e vendosin numrin e viktimave në 13, kështu që bilanci i saktë mbetet ende i paqartë. Ky ishte sulmi më vdekjeprurës në Arabinë Saudite që nga maji i vitit 2015. Të dielën, një tjetër sulm mbi një terminal të ndryshëm vrau një burrë pakistanez, sipas autoriteteve saudite, dhe plagosi gati një duzinë njerëz. Për rrjedhojë, numri i të vdekurve gjatë fundjavës llogaritet në 13 ose 14, në varësi të shifrës për të shtunën.
Koha e sulmeve nuk mund të ishte më e keqe për Riadin. Mbretëria është duke pritur disa nga takimet më të rëndësishme të biznesit, mes tyre Kongresin Botëror të Naftës, Takimin Ministror të Forumit Ndërkombëtar të Energjisë dhe Iniciativën për Investimet e së Ardhmes, ngjarje të menduara për të tërhequr investime të huaja. Disa drejtues të lartë të kompanive të mëdha energjetike i kanë anuluar tashmë udhëtimet drejt vendit. Njëkohësisht, sulmet kanë ngritur pikëpyetje për qëndrueshmërinë e aftësive mbrojtëse saudite, pavarësisht shpenzimeve të mëdha ushtarake të mbretërisë.
Pikërisht nga podiumi i Kongresit Botëror të Naftës në Riad, ministri saudit i Energjisë, princi Abdul Aziz bin Salman, premtoi një përgjigje "serioze" ndaj sulmeve mbi aeroportet dhe objektet e naftës e të gazit të vendit. "Ngjarjet e javëve të fundit janë serioze. Përgjigjja jonë duhet të jetë po aq serioze", deklaroi ai. Sipas raportimeve, mbretëria u ka kërkuar Shteteve të Bashkuara "mbështetje urgjente mbrojtëse". Presidenti amerikan Donald Trump tha të dielën se SHBA-ja "mund" t'i bashkohet Arabisë Saudite në hakmarrjen e saj kundër hutive.
Hutitë, lëvizja e armatosur jemenase e mbështetur nga Irani, raportohet se i kanë marrë përsipër sulmet dhe kanë deklaruar se i nisën si hakmarrje për "agresionin brutal saudit" kundër zonave që kontrollojnë në Jemenin perëndimor. Megjithatë, sipas raportimeve të tjera, grupi ende nuk ka komentuar posaçërisht goditjen e së shtunës, për të cilën zyrtarë amerikanë dhe sauditë fajësojnë hutitë. Çështja e marrjes së përgjegjësisë për sulmin më vdekjeprurës mbetet kështu e pazgjidhur.
Në anën tjetër të kufirit, ministria e shëndetësisë e drejtuar nga hutitë njoftoi se të dielën një fëmijë u vra dhe gjashtë persona të tjerë u plagosën në një sulm ajror saudit mbi një shtëpi në Sana, kryeqytetin e Jemenit.
Teherani, ndërkohë, po luan kartën diplomatike. Ministri iranian i Punëve të Jashtme, Abbas Araghchi, tha të dielën se në një bisedë telefonike i kishte bërë të ditur homologut saudit, princit Faisal bin Farhan Al Saud, se Irani ishte i gatshëm të ndërmerrte hapa për të nisur një dialog mes Arabisë Saudite dhe Jemenit. Zëdhënësi i Ministrisë iraniane të Punëve të Jashtme, Esmaeil Baghaei, deklaroi se Irani ende po shqyrtonte përgjigjen amerikane ndaj propozimit të tij për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe se do të përgjigjej përmes ndërmjetësve.
Sulmet mbi Riadin janë kulmi i një përshkallëzimi që ka marrë hov prej muajsh. Lufta civile në Jemen nisi në vitin 2014, kur hutitë e dëbuan qeverinë nga Sana, dhe u ashpërsua në vitin 2015, kur koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite ndërhyri për të rikthyer pushtetin e qeverisë. Një armëpushim joformal katërvjeçar nisi të shthurej në korrik, kur hutitë shpallën një "embargo detare" ndaj Arabisë Saudite dhe filluan sulme me raketa e dronë kundër aeroporteve, objekteve të naftës dhe cisternave saudite në Detin e Kuq. Ata thanë se po hakmerreshin për atë që e quajnë bllokadë saudite të porteve dhe aeroporteve në territorin e tyre, si dhe për një sulm ajror mbi aeroportin e Sanasë që ia atribuan mbretërisë. Qeveria jemenase pretendoi se sulmin e kishte kryer ajo vetë, për të penguar uljen e një avioni iranian të paautorizuar.
Muajin e kaluar, hutitë nisën një ofensivë të befasishme përgjatë bregdetit jugperëndimor të Detit të Kuq dhe i dëbuan forcat proqeveritare nga zonat që zotërojnë Ngushticën e Bab el-Mandebit, në skajin jugor të këtij deti. Ata deklaruan se nuk përbënin kërcënim për lundrimin ndërkombëtar, por se do të vazhdonin të godisnin anijet saudite. Marrja e ngushticës ndikoi në rritjen e çmimeve botërore të naftës, sepse Arabia Saudite ishte mbështetur te Deti i Kuq për eksportet e saj pasi lufta e SHBA-së dhe Izraelit me Iranin e kishte mbyllur praktikisht Ngushticën e Hormuzit në Gji.
Javën e kaluar, qeveria jemenase shpalli një ofensivë të re për të rimarrë gjithë territorin në duart e hutive. Forcat proqeveritare, të cilat gëzojnë mbështetjen ajrore të koalicionit saudit, thanë se rifituan shpejt zonat rreth Bab el-Mandebit me ndihmën e sulmeve të dendura ajrore saudite, ndërsa hutitë mohuan të kenë humbur territor.
Rreziku që lufta të përfshijë pjesë edhe më të mëdha të Lindjes së Mesme duket gjithnjë e më real. Sipas The Wall Street Journal, shtytja e fundit e hutive "nënvizoi paqëndrueshmërinë e rajonit dhe vështirësinë me të cilën përballet [presidenti amerikan Donald Trump] për t'i mbajtur nën kontroll konfliktet e tij, të paktën deri pas zgjedhjeve të mesmandatit".
Familjet që aplikojnë vonë humbin muaj mbështetjeje, sepse subvencioni për faturat e rrymës nis vetëm nga muaji i aprovimit. Aplikimi për programin 2026-2027 është i hapur deri më 31 mars 2027.

