Borxhi publik i SHBA-së kalon për herë të parë pragun e 40 mijë miliardë dollarëve

Për herë të parë në historinë e vet, borxhi publik i Shteteve të Bashkuara ka kaluar pragun prej 40 mijë miliardë dollarësh. Sipas të dhënave të publikuara të mërkurën, më 19 gusht, nga Departamenti amerikan i Thesarit, pas emetimit të fundit të bonove të së martës, borxhi arrin tashmë në 40.047 miliardë dollarë — rreth 34.000 miliardë euro.

Rritja i atribuohet një kombinimi faktorësh: shtimit të huamarrjes së lidhur me shëndetësinë dhe sigurimet shoqërore, si dhe rëndimit të interesave që paguan shteti federal.

Ky progresion po ecën më shpejt se parashikimet. Deri tani, Zyra e Kongresit për Buxhetin priste që borxhi publik amerikan të arrinte 39.400 miliardë dollarë deri në fund të vitit — një prag që u tejkalua para kohe. Në rritjen e deficitit ka ndikuar edhe rimbursimi i tarifave doganore ndaj bizneseve, pasojë e vendimit të Gjykatës së Lartë në shkurt për të anuluar një pjesë të mirë të tyre.

Në raport me prodhimin, borxhi përfaqëson tashmë rreth 125% të Prodhimit të Brendshëm Bruto amerikan, një raport që nuk pushon së rrituri, pavarësisht se ekonomia më e madhe në botë ruan një rritje të qëndrueshme. Rritja e vazhdueshme e borxhit vjen në një kohë kur normat e obligacioneve janë lëvizur vitet e fundit në nivele që nuk ishin parë që nga kriza financiare.

Për ta kuptuar shkallën e ndryshimit: në kohën e krizës financiare, borxhi amerikan përbënte pak më shumë se 64% të PBB-së, sipas të dhënave të Rezervës Federale (Fed). Që nga fillimi i shekullit, qeveria federale nuk ka paraqitur asnjë buxhet të balancuar dhe ka regjistruar një deficit ndërmjet 5,2% dhe 6,2% të PBB-së në katër vitet e fundit — dhe deri në 15% në vitin 2020, gjatë pandemisë së Covid-19, gjithnjë sipas të dhënave të Fed.

"Është më se e pranuar se shteti federal ka një ritëm deficiti që nuk është i qëndrueshëm", theksoi Jessica Riedl, specialiste e buxhetit pranë Brookings Institution, e cila e vlerëson deficitin publik vjetor të viteve të fundit në rreth 2.000 miliardë dollarë.