Beteja 24-vjeçare për mbi 7 hektarë tokë në Graçanicë kthehet në pikënisje

Pesë ngastra kadastrale, rreth shtatë hektarë tokë në qendër të Graçanicës dhe një padi e depozituar që nga 26 shkurti i vitit 2002: ky kontest pronësor është kthyer edhe një herë atje ku nisi. Kolegji i Apelit i Dhomës së Posaçme të Gjykatës Supreme të Kosovës ka aprovuar si të bazuar ankesën e 18 paditësve nga Graçanica, të ngritur kundër Agjencisë Kosovare të Privatizimit dhe Komunës së Graçanicës.

Me aktvendimin e 23 korrikut 2026, kolegji i përbërë nga gjyqtarët Sylejman Shumolli, Ilmi Bajrami dhe Shkëlzen Sylaj ka anuluar vendimin e shkallës së parë. "Ankesa e paditësve aprovohet si e bazuar. Aktvendimi i shkallës së parë C-III-12-1591, i datës 26 mars 2026, anulohet. Kërkesa e paditësve për caktimin e masës së sigurimit kthehet në rivendosje", thuhet në aktvendim. Secila palë do t'i bartë shpenzimet e veta procedurale.

Objekt i kontestit janë pesë ngastra në Zonën Kadastrale të Graçanicës. Ngastra numër 566, në vendin e quajtur "Kod Igralishte", ka sipërfaqe prej 2 hektarësh, 79 ari e 29 metra katrorë. Ngastra numër 636, në vendin e quajtur "Selo", përfshin 1 hektar, 42 ari e 28 metra katrorë, ndërsa ngastra numër 635, po ashtu në "Selo", ka 67 ari e 68 metra katrorë tokë, 6 ari e 77 metra katrorë shtëpi dhe ndërtesë si dhe 5 ari oborr, gjithsej 79 ari e 45 metra katrorë. Listës i shtohen ngastra numër 143, me 21 ari e 35 metra katrorë, dhe ngastra numër 192, me 1 hektar, 96 ari e 18 metra katrorë. Sipërfaqja e përgjithshme arrin rreth 7 hektarë, 18 ari e 55 metra katrorë.

Paditësit pretendojnë të drejta pronësore që lidhen me pronën e N.S., e cila, sipas tyre, ishte marrë në bazë të aktgjykimit P.nr.2686/49 të 6 dhjetorit 1949. Trashëgimtarët kërkojnë kthimin e pjesëve të pronës që, sipas pretendimeve të tyre, nuk janë shfrytëzuar, ndërsa për pjesët e përdorura për ndërtimin e shkollës dhe të shtëpisë së kulturës kërkojnë kompensim, vlera e të cilit do të përcaktohej pas ekspertizës.

Agjencia Kosovare e Privatizimit e ka kundërshtuar këtë kërkesë. Në përgjigjen e paraqitur më 31 mars 2014, AKP-ja ngriti çështjen e legjitimitetit trashëgimor të paditësve dhe kundërshtoi pretendimet për posedim dhe për fitim të pronësisë përmes parashkrimit fitues.

Procedura vazhdoi edhe gjatë vitit 2016: më 20 maj u dorëzua një parashtresë me prova nga njëri prej paditësve, më 27 maj u mbajt seanca gjyqësore, ndërsa më 30 shtator 2016 procedura u ndërpre. Lënda u zgjua sërish më 1 dhjetor 2023, kur paditësit paraqitën propozimin për caktimin e masës së sigurimit, duke kërkuar ndalimin e çdo veprimi që do të mund të dëmtonte, tjetërsonte ose ndryshonte gjendjen e pronave kontestuese deri në vendimin përfundimtar. Ata pretenduan se Komuna e Graçanicës kishte ndërmarrë veprime për ta shndërruar njërën nga parcelat kontestuese në park.

Vendimi i Kolegjit të Apelit nuk përcakton se kujt i takojnë pronat dhe nuk ua kthen tokën paditësve. Ai vetëm rihap derën: shkalla e parë e Dhomës së Posaçme do të duhet të vendosë sërish për kërkesën e masës së sigurimit.