BE dhe Gjermania alarmojnë: Kuvendi ngushton Specialen dhe kufizon dënimet në 15 vjet

Tavan prej 15 vjetësh për dënimet, juridiksion më i ngushtë dhe mundësia që rastet e dënimet të kthehen në Kosovë. Këto janë ndryshimet që Kuvendi i Kosovës i miratoi në Ligjin për Dhomat e Specializuara, dhe që kanë nxitur reagimin e Bashkimit Evropian dhe të Ambasadës së Gjermanisë në Prishtinë.

Ambasada gjermane i deklaroi të mërkurën Radios Evropa e Lirë se është "thellësisht e shqetësuar" për vendimin e ligjvënësve. Zëdhënësja e saj, Catalina Heine, theksoi se Dhomat janë institucion gjyqësor i pavarur, i ngritur mbi ligjet dhe Kushtetutën e Kosovës. "Dhomat e Specializuara të Kosovës janë një institucion gjyqësor i pavarur dhe u themeluan në bazë të ligjit të Kosovës dhe mbështeten në Kushtetutën e Kosovës. Qëllimi i tyre është të sigurojnë llogaridhënie dhe drejtësi për viktimat nga të gjitha komunitetet në Kosovë. Për të përmbushur këtë synim, pavarësia e tyre duhet të respektohet plotësisht", thuhet në përgjigjen e Ambasadës. Berlini bëri të ditur se mbështet qëndrimin e Brukselit për këtë çështje.

Brukseli shkoi edhe më tej. Zëdhënësi i BE-së, Christian Wiegand, tha se ndryshimet bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare që Kosova ka ndaj Bashkimit Evropian. "Ne i bëjmë thirrje Kosovës që t’u përmbahet detyrimeve të saj ndërkombëtare për të garantuar pavarësinë gjyqësore të Dhomave të Specializuara të Kosovës, si dhe zotimit për të siguruar llogaridhënie dhe për t’u dhënë drejtësi viktimave dhe familjeve të tyre nga të gjitha komunitetet në Kosovë", deklaroi Wiegand.

Çfarë ndryshon konkretisht? Sipas teksteve të miratuara, juridiksioni i Dhomave ngushtohet në tri drejtime: te veprat penale, te periudha kohore dhe te territori. Dënimi kufizohet në 15 vjet, ndërsa parashikohet mundësia që raste apo dënime të transferohen në Kosovë. Ndryshimet kaluan në lexim të dytë në orët e vona të 6 tetorit, pak para votimit me të cilin Kuvendi zgjodhi presidenten e re të Kosovës, Justina Shiroka Pulën.

Nisma erdhi nga Partia Demokratike e Kosovës. Deputeti i PDK-së, Përparim Gruda, e hodhi poshtë vlerësimin e BE-së se Kosova po shkel detyrimet e saj. "Kosova u rri besnike detyrimeve që ka marrë për të hetuar pretendimet për trafikim të organeve. Gjykata Speciale nuk do të mbyllet dhe asnjë detyrim ndërkombëtar nuk do të shkelet", tha Gruda.

Edhe Lëvizja Vetëvendosje i dha votat. Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, gjatë shqyrtimit të parë të projektligjit më 5 tetor, kishte deklaruar se partia e tij i konsideronte ndryshimet të nxituara, por se do t'i mbështeste.

Nga Haga, vetë Dhomat e Specializuara shmangën një koment të drejtpërdrejtë për ligjin. Ato theksuan se "Dhomat e Specializuara janë plotësisht të përqendruara në zbatimin e mandatit të tyre për të siguruar procedura gjyqësore të drejta, të paanshme dhe të sigurta, si dhe mbrojtjen e dëshmitarëve dhe viktimave".