ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Rreth 300 milimetra shi në afërsisht dy ditë i kthyen lagje të tëra të kryeqytetit tajlandez në liqene me ujë të ndenjur. Mijëra njerëz janë strehuar në më shumë se 230 qendra, ndërsa për javën e ardhshme parashikohen reshje të reja të dendura.
Banorët e marrin paralajmërimin në celular kur uji në rrugë u ka arritur tashmë deri në bel. Kështu e përshkruajnë fundjavën e kaluar në Bangkok ata që e përjetuan: një shi që nuk ishte stuhia e zakonshme e mbrëmjes, por një rrebesh i pandërprerë, "si gjithë ditën, gjithë natën", siç tha Suleemas Kurangkul, një banore 73-vjeçare e një pallati në verilindje të qytetit.
Sipas qeverisë tajlandeze, rreth 40 persona kanë humbur jetën në incidente të lidhura me përmbytjet. Një pjesë e tyre u mbytën në ujë, ndërsa disa të tjerë vdiqën nga goditje aksidentale elektrike. Autoritetet bëjnë të ditur se mijëra njerëz kanë kaluar ditët në më shumë se 230 strehimore të ngritura anembanë qytetit. Qeveria ka shpallur gjendjen e fatkeqësisë nga përmbytjet në të 50 rrethet e kryeqytetit.
Shifrat e reshjeve shpjegojnë shkallën e katastrofës. Në disa pjesë të Bangkokut ranë afërsisht 300 milimetra shi brenda rreth dy ditëve, sa gjysma e reshjeve mesatare vjetore në Londër. Kanalet kulluese të qytetit përballojnë rreth 60 milimetra shi në orë, deri në 80 milimetra në segmentet e modernizuara. Shpërthimet e lokalizuara të shiut e tejkaluan këtë kapacitet.
"Uji thjesht vazhdonte të ngrihej", tregoi Suleemas, banesa e së cilës, në katin e dytë, mbeti mbi nivelin e ujit. Shkallët e katit përdhes të pallatit të saj janë ende nën ujë.
Kompleksi i banimit Khlong Chan, i ndërtuar në vitet '70, është kthyer në simbol të fatkeqësisë. Pamjet e pallateve që ngrihen mbi ujin kafe, me çatitë e makinave të parkuara mezi të dukshme mbi sipërfaqe, janë shpërndarë në të gjithë Tajlandën. Deri të enjten, autoritetet kishin arritur të largonin pjesën më të madhe të ujit.
Në një pushim të shkurtër të shiut, më vonë gjatë javës, Suleemas tha se uji ishte tërhequr disi. "Njerëzit janë shumë të lumtur që shohin diellin", tha ajo. "Megjithatë, era po bëhet gjithnjë e më e fortë. Kaq shumë mbeturina dhe plehra që notojnë kudo."
Në disa lagje, skenat janë si nga një film distopik. Banorët kanë përdorur pishina plastike të fryra për fëmijë si varka për të arritur në shtëpi, ndërsa në një rast dikush lundroi mbi një frigorifer. Një burrë u arrestua pasi u pa duke ngarë një skuter uji përgjatë një rruge kryesore.
"Është një mësim", tha Chaleerat Chamrasporn, një banore 55-vjeçare. "Fëmijëve u pëlqen përmbajtja me temë fundin e botës, kështu që tani mund të shohin se si është në të vërtetë 'fundi i botës', ose më mirë, që ky është vetëm fillimi."
Përmbytjet kanë goditur edhe nyjat kryesore të qytetit. Në aeroportin Suvarnabhumi, në një moment gjatë kësaj jave, rreth gjysma e punonjësve të kompanisë Thai Airways nuk arritën të paraqiteshin në punë. Si pasojë, mijëra copë bagazhesh u grumbulluan dhe disa fluturime u anuluan. Shumë shkolla janë mbyllur, ndërsa pjesa më e madhe e kryeqytetit është bllokuar nga trafiku.
Kryeministri i Tajlandës, Anutin Charnvirakul, paralajmëroi se zona metropolitane e Bangkokut mbetet ende në rrezik nga ujërat që rrjedhin nga veriu dhe tha se është ngritur një shtab krize për të monitoruar situatën. Agjencia tajlandeze e motit parashikon reshje të tjera të dendura për javën e ardhshme.
Rrënjët e problemit janë edhe urbane. Bangkoku, një megaqytet me miliona banorë, është ndërtuar mbi fushën e gjerë përmbytëse të lumit Chao Phraya dhe mbështetet te një rrjet kanalesh me baltë, si dhe te pompa e diga, për të larguar ujin. Por ndërtimet me beton kanë shkatërruar pjesën më të madhe të rrjetit të kanaleve dhe qyteti nuk arrin ta përballojë më ujin.
Naim Laeni, konsulent dhe pedagog me kohë të pjesshme në universitet, bashkautor i një studimi mbi qëndrueshmërinë e Bangkokut ndaj përmbytjeve, thotë se autoritetet e nënvlerësuan fuqinë e reshjeve, të cilat vazhduan për ditë me radhë. "Qeveria nuk e komunikoi seriozitetin", tha ai. "Zakonisht në Bangkok marrim shi të fortë për disa orë, jo për ditë."
Sipas të dhënave të Copernicus Climate Pulse, reshjet u shkaktuan nga një sistem me presion të ulët që u zhvendos nga një Det i Kinës Jugore jashtëzakonisht i ngrohtë, përmes Kamboxhias dhe Vietnamit, përpara se të ngecte mbi Bangkok. Njëkohësisht po shfaqet një El Niño jashtëzakonisht i fortë, dhe kërkime të fundit sugjerojnë se ky fenomen i përkeqëson ditët me reshje ekstreme.
Shkencëtarët theksojnë se është ende herët që këto reshje konkrete t'i atribuohen ndryshimeve klimatike pa një studim të posaçëm. Megjithatë, sipas tyre, Azia Juglindore ka parë tashmë një përkeqësim të përmbytjeve ekstreme, një prirje që pritet të thellohet ndërsa ndotja nga lëndët djegëse fosile e ngroh më tej planetin.
Nikolaos Skliris, shkencëtar i oqeaneve në Universitetin e Southamptonit, i cili ka studiuar reshjet e dendura në rajon, e sheh këtë prirje në të dhënat e tij. "Në Tajlandën qendrore, e shoh nga hartat e mia, kemi parë tashmë një prirje të vogël, por domethënëse, drejt reshjeve ekstreme", tha ai. "Në afat të gjatë, të gjitha modelet tregojnë se kjo do të përforcohet: më shumë reshje dhe më shumë reshje ekstreme."
I njëjti sistem moti ka goditur edhe Mianmarin, ku përmbytjet e menjëhershme dhe rrugët e bllokuara po vështirësojnë operacionet e shpëtimit.
Gurë kalldrëmi të shkulur nga Parku Rinia, gaz lotsjellës dhe mbi 100 të arrestuar: protestat kundër qeverisë në Shqipëri hynë në ditën e shtatë pa asnjë shenjë qetësimi. Kryeministri Rama i quan pjesë të një sulmi të koordinuar, ndërsa protestuesit fajësojnë policinë për dhunën.
