ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Komunat paguan 58 milionë euro me vendime gjyqësore nga kategori të gabuara buxhetore, edhe pse Ministria e Financave u kishte hapur rrugë për rezervë. Kjo është vetëm një nga pesë gjetjet që i kushtuan Qeverisë së Kosovës një opinion të kualifikuar nga ZKA.
Ilustrim i krijuar me inteligjencë artificiale. Nuk është fotografi e ngjarjes. Si e përdorim AI-në
Mbi 77 milionë euro shpenzime publike të vitit 2025 janë regjistruar në kategori të gabuara buxhetore. Kjo është gjetja më e rëndë e Zyrës Kombëtare të Auditimit (ZKA), e cila i ka dhënë raportit financiar të Qeverisë së Kosovës opinion të kualifikuar.
Auditorja e Përgjithshme e ZKA-së, Vlora Spanca, prezantoi Raportin Vjetor të Auditimit të Buxhetit të Republikës së Kosovës për vitin 2025. Ajo vlerësoi se cilësia e raportimit financiar është përmirësuar vit pas viti dhe se përputhet me standardet dhe kornizën ligjore. Megjithatë, ZKA evidentoi pesë çështje kryesore që ndikuan në opinion. Sipas Spancës, opinioni i kualifikuar nënkupton se, pavarësisht këtyre çështjeve, "raporti financiar paraqet pamje të vërtetë, në të gjitha aspektet materiale, në përputhje me kornizën përkatëse të raportimit financiar".
Pjesa më e madhe e problemit lidhet me gjykatat dhe komunat. Nga 77.4 milionë eurot e klasifikuara gabimisht, 58 milionë euro janë pagesa të kryera me vendime gjyqësore nga kategori joadekuate buxhetore, kryesisht për të përmbushur detyrimet që burojnë nga kontratat kolektive në nivel komunal. "Përkundër faktit se Ministria e Financave ka mundësuar planifikimin e mjeteve në kategorinë rezervë për të shmangur klasifikimin joadekuat, kjo nuk është respektuar nga komunat", tha Spanca.
Auditorët gjetën edhe keqklasifikime të tjera: 4.5 milionë euro si pasojë e buxhetimit joadekuat dhe 40.4 milionë euro të shkaktuara nga vetë organizatat buxhetore. Në listën e çështjeve që ndikuan në opinion bëjnë pjesë gjithashtu mbivlerësimi i pasurive me 33.5 milionë euro, nënvlerësimi i llogarive të arkëtueshme me 4.4 milionë euro, mbivlerësimi i detyrimeve të papaguara me 2.8 milionë euro dhe mbivlerësimi i detyrimeve kontingjente me afro 30 milionë euro.
Për Spancën, këto mangësi tregojnë se kontrollet e brendshme në organizatat buxhetore duhet të forcohen. "Klasifikimi joadekuat i shpenzimeve dhe mangësitë në regjistrin e pasurive, llogarive të arkëtueshme dhe detyrimeve ndikojnë në saktësinë dhe besueshmërinë e raportimit financiar", theksoi ajo.
Në anën tjetër të bilancit, shifrat makroekonomike duken të qeta. Deficiti buxhetor i vitit 2025 mbeti brenda kufijve ligjorë: ishte planifikuar 224 milionë euro, ose 2 për qind e BPV-së, por sipas realizimit final të buxhetit arriti vetëm rreth 7.8 milionë euro, ose 0.07 për qind e BPV-së.
Borxhi i përgjithshëm shtetëror në fund të vitit 2025 kaloi 1.8 miliardë euro, me një rritje prej 80 milionë eurosh, apo 4.6 për qind, krahasuar me vitin paraprak. Prej tij, 856 milionë euro janë borxh i jashtëm dhe 961 milionë euro borxh i brendshëm. Në raport me BPV-në, sipas Spancës, borxhi "vazhdon të jetë mjaft i ulët" dhe sillet rreth 10.6 për qind, larg kufirit prej 40 për qind që përcakton Ligji për Borxhin Shtetëror.
Shqetësimi tjetër që Auditorja ngriti para deputetëve ishte shfrytëzimi i dobët i kredive ndërkombëtare. "Të nderuar deputetë, është evidente se edhe në vitin 2025 niveli i tërheqjes së fondeve nga kreditë e jashtme është i ulët", tha ajo. Organizatat buxhetore tërhoqën gjatë vitit 147 milionë euro për projekte të financuara nga borxhi ndërkombëtar, ndërsa ndër kreditorët me tërheqjet më të larta Spanca përmendi FMN-në. Vonesat në realizimin e projekteve dhe në shfrytëzimin e mjeteve, sipas saj, mbeten sfidë për institucionet.
Pagesat e para direkte të subvencioneve kanë arritur te 5,455 fermerë, por kjo është vetëm një pjesë e vogël e mbi 33 mijë aplikuesve. Pjesa dërrmuese e parave shkon për sipërfaqet bujqësore, ndërsa blegtorët marrin pak mbi gjysmë milioni.
