ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Një analizë e botuar nga gazeta malazeze "Vijesti" pretendon se, ndërsa mandati i dytë i Donald Trumpit i afrohet gjysmës, premtimi për një Amerikë "përsëri të madhe" po prodhon të kundërtën: një vend më të dobët dhe më të përçarë, me ushtri të lodhur dhe aleatë që kërkojnë partnerë më të besueshëm.
"Make America Great Again" ("Të bëjmë Amerikën përsëri të madhe"). Me këtë premtim presidenti amerikan Donald Trump u kërkoi votën amerikanëve: zgjidheni dhe vendi do ta rifitojë forcën, do të kthehet në një epokë të artë të unitetit të brendshëm, të vitalitetit ekonomik, të sovranitetit dhe të ndikimit global. Ishte një vizion joshës, sidomos për ata amerikanë të goditur rëndë nga globalizimi, të cilët besonin se emigrantët dhe "globalistët" po e minonin vendin nga brenda.
Ndërsa mandati i dytë i Trumpit i afrohet gjysmës, teza qendrore e analizës së publikuar nga gazeta malazeze "Vijesti" është e prerë: ai është bërë një nga presidentët më me ndikim në historinë e SHBA-së, por në çdo kuptim të gabuar. Efekti kumulativ i veprimeve të tij, argumenton teksti, nuk do të jetë kthimi te madhështia, por një Amerikë më e dobët dhe më e përçarë.
Argumenti i parë ka të bëjë me besueshmërinë. Shtetet e tjera, thuhet në analizë, do të jenë më pak të gatshme të bashkëpunojnë me Uashingtonin nëse nuk besojnë se ai do t'i mbajë premtimet. Lista e shembujve është e gjatë: anulimi i marrëveshjes bërthamore me Iranin, arritur gjatë mandatit të tij të parë; dënimi sot i së njëjtës marrëveshje tregtare me Kanadanë dhe Meksikën që ai vetë e negocioi në mandatin e parë dhe që atëherë e cilësoi si marrëveshjen më të mirë ndonjëherë; qasja e luhatshme ndaj tarifave, që herë vendosen e herë hiqen; kërcënimet e përsëritura se do të tërheqë mbështetjen për aleatë kyç; dhe tërheqja e pashpjegueshme e ofertës për t'i mundësuar Ukrainës prodhimin e interceptuesve Patriot.
Kjo, sipas analizës, ka pasoja të prekshme. Reputacioni i Trumpit si njeri që nuk luan ndershëm dhe që është i paparashikueshëm përmendet si një nga arsyet pse ai po has vështirësi ta përfundojë luftën me Iranin: udhëheqësit iranianë nuk i besojnë asnjë fjale të tij dhe kërkojnë lëshime konkrete paraprakisht. Po ashtu, gjithnjë e më shumë vende në botë po luajnë të sigurt dhe po kërkojnë partnerë më të besueshëm në vend të SHBA-së.
Pjesa më e rëndë e akuzave i drejtohet gjendjes së forcave të armatosura. Pavarësisht shumave rekord të shpenzuara dhe retorikës për "vdekjeprurshmërinë" amerikane, Trumpi dhe ministri i Mbrojtjes, Pete Hegseth, i kanë bërë forcat e armatosura amerikane më të dobëta dhe kanë minuar aftësinë e SHBA-së për të shmangur sulmet ndaj partnerëve të vet, thuhet në tekst. Nisja e luftës me Iranin shteroi rezervat e armatimit kyç dhe mbajti me muaj anije, eskadrile dhe pjesëtarë të forcave të armatosura në pozicione, çka, sipas raportimeve të cituara në analizë, çoi në një valë tentativash për vetëvrasje. Këto veprime, vlerësohet aty, konsumuan kapacitete të çmuara ushtarake, u treguan kundërshtarëve të mundshëm ku janë dobësitë e vendit dhe dëmtuan moralin e trupave, ndërkohë që kundërshtarët e mundshëm të së ardhmes armatoseshin, studionin, stërviteshin dhe përgatiteshin.
Shqetësimi i dytë është politizimi. Trumpi dhe Hegsethi, sipas analizës, po përpiqen t'i shndërrojnë pjesëtarët e ushtrisë në pjesë besnike të lëvizjes MAGA. Hegsethi është përpjekur aktivisht të largojë nga shërbimi oficerë që i konsideron "woke", ka shkarkuar ose u ka mohuar gradat një numri joproporcionalisht të madh grash dhe pjesëtarësh të pakicave racore, pavarësisht rezultateve të tyre të shkëlqyera dhe rekomandimeve të oficerëve më të lartë, dhe është përpjekur t'i imponojë uniformitet ideologjik gjithë sistemit ushtarak, përfshirë akademitë ushtarake.
Për ta ilustruar rrezikun, analiza i kthehet studiuesit të ndjerë Samuel Huntington, autor i librit "Ushtari dhe shteti", i cili argumentonte se profesionalizmi i forcave të armatosura, i mbështetur në një grup normash dhe në një kulturë institucionale që e mbante ushtrinë mbi konfliktet politike, ka qenë një nga përparësitë e mëdha të historisë amerikane. Oficerët betohen para Kushtetutës, jo para një partie apo presidentit, dhe oficerët e lartë kanë shërbyer me gatishmëri si nën administrata republikane, ashtu edhe nën ato demokrate.
Zyrtarët e lartë ushtarakë mbeten të nënshtruar ndaj autoritetit civil dhe ushtria nuk ka qenë kurrë mjet me të cilin një parti mund të merrte ose të mbante pushtetin në mënyrë të paligjshme. Autori i analizës vlerëson se kështu është edhe sot, por i quan trendët shqetësues dhe shkruan se nuk dyshon aspak: nëse Trumpi do të mundej t'i kthente forcat e armatosura në instrument besnik të pushtetit të vet, do ta bënte.
Kapitulli i fundit i tekstit i kushtohet diplomacisë. Sekretari i Shtetit, këshilltari për siguri kombëtare dhe ushtruesi i detyrës së drejtorit të Arkivit Kombëtar, Marco Rubio, përshkruhet si i lënë kryesisht anash kur bëhet fjalë për luftën me Iranin, për Ukrainën dhe për çështje të tjera të mëdha. Rubio dhe Trumpi, sipas analizës, po i minojnë sistematikisht kapacitetet diplomatike të Shteteve të Bashkuara dhe praninë e tyre ndërkombëtare në mënyra të tilla që rindërtimi i tyre mund të zgjaste dekada.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.
